Ranking opiera się na liczbie pierwszych imion mężczyzn żyjących w Polsce, a nie na imionach nadawanych nowo narodzonym chłopcom. Dzięki temu dobrze pokazuje, jakie imiona dominują w całej populacji kraju, a nie tylko wśród najmłodszych roczników.

Jakie jest najpopularniejsze imię męskie w Polsce?

Najpopularniejszym imieniem męskim w Polsce pozostaje Piotr. Według danych rejestru PESEL nosi je 682 516 mężczyzn, co daje mu wyraźną przewagę nad kolejnym w zestawieniu Krzysztofem (631 898).

Pierwsza piątka najczęściej występujących imion męskich wygląda następująco:

Różnica między Piotrem a Krzysztofem wynosi ponad 50 tys. osób, co pokazuje, że lider rankingu utrzymuje stosunkowo bezpieczną przewagę. Jednocześnie wszystkie imiona z pierwszej piątki należą do grupy imion szczególnie popularnych wśród mężczyzn urodzonych w latach 60., 70. i 80. XX wieku.

Co warto wiedzieć?

• Piotr jest najpopularniejszym imieniem męskim w Polsce od wielu lat.
• W pierwszej dziesiątce dominują imiona biblijne i chrześcijańskie.
• Jedynym imieniem wyraźnie kojarzonym z młodszymi pokoleniami w TOP 10 jest Jakub.

TOP 20 najpopularniejszych imion męskich w Polsce

Poniższa tabela przedstawia 20 najczęściej występujących pierwszych imion mężczyzn w Polsce według rejestru PESEL (stan na 20.01.2026 r.).

Co pokazuje ranking TOP 20?

W pierwszej dwudziestce dominują klasyczne polskie imiona męskie, które były szczególnie popularne w drugiej połowie XX wieku. Wysokie pozycje Piotra, Krzysztofa, Tomasza, Andrzeja i Pawła pokazują, że to właśnie pokolenia urodzone w latach 60.–80. mają dziś największy wpływ na strukturę imion w całej populacji Polski.

Warto zwrócić uwagę na Jana i Jakuba, które wyróżniają się na tle starszych imion. Są one popularne nie tylko wśród dorosłych mężczyzn, ale również od wielu lat znajdują się w czołówce imion nadawanych chłopcom. Dzięki temu ich populacja jest relatywnie młodsza niż np. Andrzeja, Marka czy Grzegorza.

Najciekawszym przypadkiem jest Stanisław, który zajmuje 15. miejsce. To tradycyjne imię słowiańskie od kilku lat przeżywa wyraźny renesans wśród noworodków, co może w przyszłości przełożyć się na jego dalszy awans w rankingu najczęściej noszonych imion mężczyzn w Polsce.

Co zmieniło się w rankingu imion męskich w 2026 roku?

Czołówka rankingu męskich imion okazała się wyjątkowo stabilna. Pierwsza dwunastka pozostała dokładnie taka sama jak rok wcześniej, a jedyna zmiana kolejności w TOP 20 dotyczyła miejsc 13–14.

W 2025 roku wyżej znajdował się Marek, natomiast w 2026 roku wyżej jest Grzegorz. Różnica między nimi wynosi obecnie zaledwie 435 osób, dlatego można mówić o bardzo niewielkim przesunięciu w środku rankingu.

Dlaczego zmiany są tak małe?

Ranking oparty na rejestrze PESEL obejmuje całą populację żyjących mężczyzn, dlatego zmiany zachodzą znacznie wolniej niż w rankingach imion nadawanych noworodkom. Nawet różnice liczone w kilku tysiącach osób często nie wystarczają, aby znacząco zmienić kolejność w czołówce.

Szczególnie stabilne pozostają:

• Piotr
• Krzysztof
• Tomasz
• Andrzej
• Paweł

Te imiona są noszone przez setki tysięcy mężczyzn, dlatego pojedynczy rok zmian demograficznych ma na ich pozycję stosunkowo niewielki wpływ.

Jak zmieniła się liczba osób noszących najpopularniejsze imiona męskie?

Porównanie danych z 2025 i 2026 roku pokazuje, że większość najpopularniejszych imion męskich straciła część swojej populacji. Jest to naturalny efekt zmian demograficznych i starzenia się pokoleń, wśród których te imiona były najczęściej nadawane.

Największe spadki

W przypadku rankingu PESEL spadek liczby osób noszących dane imię nie oznacza, że rodzice przestali je nadawać. Oznacza jedynie, że ubytek wynikający ze struktury wieku jest większy niż napływ nowych osób o tym imieniu do populacji żyjących mieszkańców Polski.

Największy spadek odnotował Andrzej, którego populacja zmniejszyła się o 9 633 osoby. To wyraźny sygnał, że imiona szczególnie popularne w starszych rocznikach stopniowo tracą swoją liczebność.

Imiona, których liczba wzrosła

Wzrosty są znacznie rzadsze, ale kilka imion wyraźnie zwiększyło swoją obecność w populacji:

Największy wzrost zanotował Jakub, którego populacja zwiększyła się o 3 179 osób. To pokazuje, że jest to jedno z nielicznych imion z czołówki, które nadal silnie zyskuje dzięki popularności w młodszych pokoleniach.

Co mówią te zmiany?

Najbardziej kurczą się populacje imion takich jak Andrzej, Jan, Marek czy Krzysztof, natomiast rosną przede wszystkim imiona popularne od lat 90. XX wieku, zwłaszcza Jakub i Mateusz. Pokazuje to wyraźny podział między imionami starszych i młodszych generacji Polaków.

FAQ: ranking imion mężczyzn

Jakie jest najpopularniejsze imię męskie w Polsce?

Piotr – według danych rejestru PESEL nosi je 682 516 mężczyzn.

Jakie imię męskie jest drugie pod względem popularności?

Drugie miejsce zajmuje Krzysztof z wynikiem 631 898 osób.

Czy Jan należy do najpopularniejszych imion męskich?

Tak. Jan zajmuje 7. miejsce wśród najczęściej noszonych imion mężczyzn w Polsce.

Które imię męskie najszybciej rośnie?

Spośród imion z TOP 20 największy wzrost odnotował Jakub (+3 179 osób).

Czy w rejestrze PESEL są tylko polskie imiona?

Nie. Rejestr zawiera również wiele imion zagranicznych, m.in. ukraińskich, białoruskich, rosyjskich, niemieckich czy angielskich. Publicznie udostępniane zestawienia nie obejmują jednak wszystkich bardzo rzadkich imion występujących w pełnym rejestrze.

Podsumowanie

Piotr pozostaje najpopularniejszym imieniem męskim w Polsce, a kolejne miejsca zajmują Krzysztof, Tomasz i Andrzej. Ranking pokazuje wyraźną dominację klasycznych polskich imion, które były szczególnie popularne w drugiej połowie XX wieku.

Porównanie danych z 2025 i 2026 roku wskazuje, że kolejność w czołówce zmienia się bardzo powoli, jednak liczba osób noszących poszczególne imiona stopniowo ewoluuje. Największe spadki dotyczą imion starszych pokoleń, takich jak Andrzej czy Krzysztof, natomiast Jakub pozostaje jednym z nielicznych imion z czołówki, którego populacja nadal wyraźnie rośnie.

Dzięki danym rejestru PESEL można zobaczyć nie tylko aktualny ranking najpopularniejszych imion męskich w Polsce, ale także zmiany demograficzne i pokoleniowe, które kształtują strukturę imion w polskim społeczeństwie.

Statystyki imion męskich. Ranking 100 najpopularniejszych męskich pierwszych imion w Polsce:

Pokaż pełną listę 100 imion

Lp.	Imię	Liczba wystąpień
1	PIOTR	682 516
2	KRZYSZTOF	631 898
3	TOMASZ	533 217
4	ANDRZEJ	513 749
5	PAWEŁ	502 076
6	MICHAŁ	492 326
7	JAN	462 503
8	MARCIN	447 274
9	JAKUB	433 692
10	ADAM	400 572
11	ŁUKASZ	382 274
12	MATEUSZ	377 592
13	GRZEGORZ	369 675
14	MAREK	369 240
15	STANISŁAW	348 827
16	WOJCIECH	335 544
17	MARIUSZ	283 705
18	DARIUSZ	279 482
19	MACIEJ	267 055
20	RAFAŁ	260 326
21	ROBERT	256 984
22	KAMIL	251 233
23	ZBIGNIEW	249 852
24	SZYMON	244 928
25	DAWID	239 942
26	KACPER	232 125
27	JACEK	227 193
28	JERZY	222 479
29	BARTOSZ	205 155
30	ARTUR	198 335
31	RYSZARD	189 300
32	JÓZEF	188 007
33	JAROSŁAW	187 945
34	TADEUSZ	186 094
35	SEBASTIAN	186 060
36	DAMIAN	183 835
37	SŁAWOMIR	180 911
38	PATRYK	180 227
39	ANTONI	176 680
40	FILIP	176 647
41	ROMAN	174 380
42	MIROSŁAW	173 239
43	JANUSZ	173 146
44	DANIEL	171 875
45	KAROL	165 804
46	PRZEMYSŁAW	165 034
47	ALEKSANDER	162 886
48	HENRYK	150 311
49	ADRIAN	149 545
50	MIKOŁAJ	141 540
51	FRANCISZEK	140 919
52	DOMINIK	136 511
53	KAZIMIERZ	132 529
54	ARKADIUSZ	132 300
55	WIESŁAW	130 136
56	BARTŁOMIEJ	126 070
57	OLEKSANDR	125 101
58	MARIAN	119 087
59	WIKTOR	117 927
60	KRYSTIAN	111 177
61	LESZEK	108 443
62	RADOSŁAW	103 469
63	WALDEMAR	102 455
64	IGOR	96 334
65	HUBERT	90 837
66	BOGDAN	90 620
67	KONRAD	90 371
68	ZDZISŁAW	85 323
69	MARCEL	82 940
70	OSKAR	80 957
71	NIKODEM	77 519
72	ANDRII	76 997
73	SERHII	75 368
74	MAKSYMILIAN	75 322
75	EDWARD	72 934
76	MIECZYSŁAW	69 281
77	LEON	68 916
78	MIŁOSZ	68 195
79	VOLODYMYR	68 005
80	DMYTRO	64 716
81	WŁADYSŁAW	64 365
82	OLIWIER	62 181
83	IVAN	59 847
84	CZESŁAW	59 053
85	IRENEUSZ	57 371
86	BOGUSŁAW	56 772
87	MAKSYM	56 024
88	EUGENIUSZ	55 466
89	WITOLD	54 261
90	ALAN	53 215
91	IGNACY	52 801
92	SYLWESTER	52 342
93	STEFAN	52 091
94	CEZARY	48 176
95	GABRIEL	47 622
96	ZYGMUNT	46 240
97	MYKOLA	45 767
98	JULIAN	45 069
99	TYMON	43 886
100	WŁODZIMIERZ	43 304

Skąd pochodzi imię Piotr?

Imię Piotr wywodzi się z greckiego słowa petros („skała”, „opoka”). Jego wysoka pozycja w polskim rankingu wynika przede wszystkim z bardzo dużej popularności wśród chłopców urodzonych w drugiej połowie XX wieku, szczególnie w latach 60.–80.

Zmieniające się trendy

Choć Anna i Piotr wciąż pozostają na szczycie listy imion, na przestrzeni lat widać, jak zmieniają się gusta rodziców. W ostatnich latach triumfy święcą takie imiona jak Zofia, Zuzanna, Julia czy Maja wśród dziewczynek oraz Nikodem, Antoni, Jakub i Jan wśród chłopców. Te wybory są często inspirowane modą, popkulturą oraz chęcią nawiązania do klasycznych, ale świeżo brzmiących imion.

Damian Nasiadek

Pasjonat danych i obserwator świata, który lubi zadawać pytania i szukać odpowiedzi w liczbach. Interesują mnie trendy, zmiany społeczne i to, co statystyki mówią o tym, dokąd zmierzamy.

www.ciekawestatystyki.pl/o-blogu/

W całym 2024 roku w Polsce zawarto 135 402 małżeństwa. Choć związki z cudzoziemcami nadal pozostają mniejszością, ich udział jest dziś znacznie wyższy niż kilkanaście lat temu – w 2006 roku wynosił zaledwie 1,6%. Wzrost ten wiąże się m.in. z większą mobilnością Polaków, migracjami oraz rosnącą liczbą kontaktów międzynarodowych.

Najbardziej zaskakującym elementem zestawienia jest ogromna przewaga Ukrainek nad pozostałymi narodowościami wybieranymi przez Polaków. W przypadku Polek rozkład jest znacznie bardziej wyrównany, co sugeruje większe zróżnicowanie kierunków migracji i relacji międzynarodowych.

Z kim najczęściej żenili się Polacy? Ukrainki zdecydowanie dominują

Dane GUS nie pozostawiają wątpliwości – w 2024 roku Polacy zdecydowanie najczęściej zawierali małżeństwa z obywatelkami Ukrainy. Skala tej przewagi jest ogromna. Liczba ślubów z Ukrainkami była niemal dziesięciokrotnie wyższa niż z kobietami z drugiej w zestawieniu Białorusi.

Łącznie 82% wszystkich małżeństw Polaków z cudzoziemkami w pierwszej dziesiątce dotyczyło Ukrainek.

Ukrainki bezkonkurencyjne

Ponad dwa tysiące małżeństw zawartych z obywatelkami Ukrainy pokazuje, jak silne są dziś związki społeczne między Polską a Ukrainą. Jednym z możliwych wyjaśnień jest przede wszystkim wieloletnia migracja do Polski, wojna za wschodnią granicą oraz codzienne kontakty w pracy, na uczelniach i w życiu społecznym.

Co ciekawe, Polacy zawarli z Ukrainkami niemal cztery razy więcej małżeństw niż Polki z Ukraińcami (2021 wobec 535). To największa różnica widoczna w całym zestawieniu.

Białorusinki wyraźnie na drugim miejscu

Drugą pozycję zajmują obywatelki Białorusi (216 małżeństw), jednak ich wynik jest już wielokrotnie niższy od liczby ślubów z Ukrainkami. Dalej znajdują się Rosjanki, Brytyjki, Niemki i Wietnamki, których liczby są do siebie znacznie bardziej zbliżone.

Zestawienie pokazuje, że Polacy najczęściej wybierają partnerki z krajów Europy Wschodniej, co prawdopodobnie wynika z bliskości geograficznej, migracji oraz podobieństwa językowego i kulturowego.

Za obywateli jakich państw najczęściej wychodziły Polki?

W przypadku Polek rozkład jest znacznie bardziej zróżnicowany. Choć również tutaj pierwsze miejsce zajmuje Ukraina, przewaga nad kolejnymi krajami nie jest już tak wyraźna jak w przypadku Polaków.

W przypadku Polek pierwsza dziesiątka jest znacznie bardziej zróżnicowana niż u mężczyzn.

Ukraińcy również na pierwszym miejscu, ale przewaga jest znacznie mniejsza

Najwięcej Polek wyszło za mąż za obywateli Ukrainy – 535 razy. To jednak wynik niemal czterokrotnie niższy niż liczba małżeństw Polaków z Ukrainkami.

Może to wynikać z odmiennej struktury migracji oraz faktu, że w Polsce przebywa więcej kobiet z Ukrainy niż mężczyzn, szczególnie po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny w 2022 roku.

Europa Zachodnia zajmuje większość czołowych miejsc

Po Ukrainie kolejne miejsca zajmują obywatele Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Włoch, Holandii i Portugalii. Pokazuje to, że Polki stosunkowo często zawierają małżeństwa z mężczyznami z Europy Zachodniej.

To w dużej mierze efekt migracji zarobkowej po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Wielu Polaków wyjechało do pracy lub na studia, gdzie powstały relacje kończące się zawarciem małżeństwa.

Dlaczego Wielka Brytania pozostaje w ścisłej czołówce?

Drugie miejsce Wielkiej Brytanii (389 małżeństw) nie jest przypadkiem. Od ponad dwudziestu lat mieszka tam jedna z największych polskich społeczności poza granicami kraju. Nawet po Brexicie liczba związków zawieranych między Polkami a Brytyjczykami pozostaje bardzo wysoka, co pokazuje trwały wpływ migracji na strukturę małżeństw międzynarodowych.

Skąd tak wysoka pozycja Turcji?

Na uwagę zasługuje również Turcja, która z wynikiem 185 małżeństw zajmuje czwarte miejsce. To więcej niż Francja czy Włochy.

Nie można wskazać jednej przyczyny tego zjawiska, jednak wpływ mogą mieć:

• rosnąca popularność Turcji jako kierunku turystycznego,
• coraz częstsze kontakty zawodowe i biznesowe,
• znajomości nawiązywane za pośrednictwem internetu i mediów społecznościowych.

Wysoka pozycja Turcji pokazuje, że małżeństwa międzynarodowe Polek nie ograniczają się wyłącznie do krajów sąsiadujących z Polską czy państw, do których najczęściej emigrowali Polacy.

Małżeństwa Polaków z osobami spoza Europy – które kraje pojawiają się najczęściej?

W zestawieniu można znaleźć również państwa spoza Europy:

• Indie,
• Egipt,
• Maroko,
• Nigeria,
• Stany Zjednoczone,
• Chiny,
• Kazachstan,
• Wietnam,
• Australia i Oceania,
• Brazylia.

To pokazuje, że międzynarodowe małżeństwa Polaków obejmują dziś praktycznie cały świat, choć ich liczba poza Europą jest zdecydowanie mniejsza.

Jak zmienia się liczba małżeństw Polaków z cudzoziemcami?

Dane GUS pokazują, że małżeństwa Polaków z obcokrajowcami stają się coraz częstszym zjawiskiem. W 2006 roku związki z osobami posiadającymi inne obywatelstwo stanowiły około 1,6% wszystkich małżeństw zawieranych w Polsce. W 2024 roku udział ten wzrósł już do 4,3%.

W ujęciu liczbowym liczba takich małżeństw zwiększyła się z 3547 w 2006 roku do 5874 w 2024 roku, mimo że w tym samym czasie ogólna liczba zawieranych małżeństw znacząco spadła – z ponad 226 tys. do około 135 tys. rocznie.

Oznacza to, że znaczenie małżeństw międzynarodowych rośnie nie tylko dlatego, że Polacy częściej tworzą związki z cudzoziemcami, ale również dlatego, że ogólna liczba ślubów w Polsce systematycznie maleje.

Pandemia nie zatrzymała długoterminowego trendu

W 2020 roku liczba wszystkich zawieranych małżeństw gwałtownie spadła z powodu ograniczeń związanych z pandemią COVID-19. Liczba małżeństw międzynarodowych również zmniejszyła się, jednak ich udział w ogólnej liczbie ślubów wzrósł aż do 4,0%.

Po okresie pandemicznym liczba takich związków ponownie utrzymała się na wysokim poziomie. W 2024 roku zawarto 5874 małżeństwa z cudzoziemcami, co oznacza najwyższy udział w całym analizowanym okresie – 4,3% wszystkich małżeństw w Polsce.

Małżeństwa międzynarodowe są dziś ponad trzy razy częstsze niż na początku analizowanego okresu

Porównując lata 2006 i 2024, udział małżeństw z cudzoziemcami wzrósł z 1,6% do 4,3%, czyli ponad 2,5-krotnie. Jednocześnie liczba wszystkich ślubów w Polsce spadła o około 40%, co sprawia, że związki międzynarodowe zajmują coraz ważniejsze miejsce w strukturze zawieranych małżeństw.

Najciekawsze wnioski z danych

Statystyki GUS pozwalają zauważyć kilka wyraźnych tendencji.

Po pierwsze, małżeństwa międzynarodowe stały się znacznie częstsze niż kilkanaście lat temu. Ich udział wzrósł z 1,6% w 2006 roku do 4,3% w 2024 roku.

Po drugie, wybory Polek i Polaków znacząco się różnią. Mężczyźni zdecydowanie częściej zawierają małżeństwa z kobietami z krajów Europy Wschodniej, natomiast kobiety znacznie częściej wychodzą za mąż za obywateli Europy Zachodniej. Dane pokazują również wyraźną różnicę między preferencjami kobiet i mężczyzn. O ile wśród Polaków występuje bardzo silna koncentracja na jednym kraju (Ukraina), o tyle wybory Polek są znacznie bardziej rozproszone pomiędzy kilka państw.

Po trzecie, migracje mają ogromny wpływ na strukturę małżeństw. Zarówno wysoka pozycja Ukrainy, jak i Wielkiej Brytanii jest w dużej mierze efektem wieloletnich przepływów ludności.

Po czwarte, coraz większa liczba państw reprezentowanych w zestawieniu pokazuje, że Polacy budują relacje międzynarodowe na niespotykaną wcześniej skalę. Podróże, studia zagraniczne, praca w międzynarodowych firmach i rozwój komunikacji internetowej sprawiają, że granice odgrywają coraz mniejszą rolę przy wyborze partnera życiowego.

Damian Nasiadek

Pasjonat danych i obserwator świata, który lubi zadawać pytania i szukać odpowiedzi w liczbach. Interesują mnie trendy, zmiany społeczne i to, co statystyki mówią o tym, dokąd zmierzamy.

www.ciekawestatystyki.pl/o-blogu/

Czy oznacza to, że Polacy dobierają się w pary według dyplomu? Nie do końca. Jednak liczby pokazują, że podobieństwo wykształcenia pozostaje jednym z najsilniejszych czynników charakteryzujących nowożeńców.

Temat doboru partnerów według wykształcenia regularnie pojawia się w dyskusjach społecznych. Postanowiłem sprawdzić, czy dane GUS rzeczywiście potwierdzają popularne przekonanie, że ludzie najczęściej wiążą się z osobami o podobnym poziomie edukacji.

Homogamia edukacyjna w Polsce – ponad połowa małżeństw łączy osoby o tym samym poziomie wykształcenia

Analiza danych pokazuje wyraźne zjawisko określane przez socjologów mianem „homogamii edukacyjnej”, czyli tworzenia związków przez osoby o podobnym poziomie wykształcenia. Socjologowie tłumaczą to faktem, że poziom edukacji determinuje nasze środowisko życia: to, gdzie pracujemy, jak spędzamy wolny czas, jakimi pojęciami się posługujemy oraz jakie mamy plany na przyszłość.

Spośród wszystkich małżeństw zawartych w 2024 roku około 74,8 tys. dotyczyło par, w których oboje małżonkowie posiadali ten sam poziom wykształcenia. Oznacza to, że ponad 55% nowożeńców miało podobne zaplecze edukacyjne.

To wynik wskazujący, że edukacja nadal pozostaje jednym z najważniejszych czynników różnicujących środowiska społeczne i kręgi, w których ludzie poznają swoich przyszłych partnerów.

Diagram Sankey pokazuje, jakie kombinacje wykształcenia występowały wśród nowożeńców w Polsce w 2024 roku. Po lewej stronie znajdują się mężczyźni, a po prawej kobiety. Każdy kolor reprezentuje poziom wykształcenia, a szerokość pasów odpowiada liczbie zawartych małżeństw.

Przy tworzeniu wykresu najbardziej zaskoczyła mnie skala przewagi kobiet z wyższym wykształceniem nad mężczyznami. Już sam układ przepływów pokazuje, że ma to istotny wpływ na strukturę zawieranych małżeństw.

Im szerszy pas, tym więcej par o danej kombinacji wykształcenia. Przykładowo bardzo szeroki niebieski strumień łączący osoby z wyższym wykształceniem oznacza, że była to jedna z najczęściej występujących grup nowożeńców. Z kolei gruby zielony pas prowadzący od mężczyzn ze średnim wykształceniem do kobiet z wyższym wykształceniem pokazuje, że takie związki również były bardzo częste.

Z diagramu można odczytać trzy ważne wnioski:

1. Polacy najczęściej zawierają małżeństwa z osobami o podobnym poziomie wykształcenia. Najszersze przepływy łączą osoby z tym samym poziomem edukacji.
2. Absolwenci uczelni wyższych tworzą najbardziej jednorodną grupę. Zdecydowana większość osób z wyższym wykształceniem wybiera partnera lub partnerkę również z dyplomem uczelni.
3. Kobiety częściej mają wyższe wykształcenie niż ich mężowie. Widać to po dużym przepływie od mężczyzn ze średnim wykształceniem do kobiet z wyższym wykształceniem. To efekt tego, że wśród nowożeńców kobiet z wyższym wykształceniem było znacznie więcej niż mężczyzn z takim wykształceniem.

Diagram pozwala więc nie tylko sprawdzić, które kombinacje wykształcenia występowały najczęściej, ale także dostrzec zmiany społeczne zachodzące w Polsce, takie jak rosnąca przewaga kobiet wśród absolwentów szkół wyższych i coraz częstsze związki, w których kobieta jest lepiej wykształcona od mężczyzny.

Absolwenci uczelni najczęściej wybierają absolwentów uczelni

Najbardziej widoczne zjawisko podobieństwa występuje wśród osób z wyższym wykształceniem.

W 2024 roku:

• 48 820 mężczyzn z wyższym wykształceniem zawarło małżeństwo,
• 39 975 z nich poślubiło kobietę również z wyższym wykształceniem.

Oznacza to, że niemal 82% mężczyzn posiadających dyplom uczelni wyższej wybrało partnerkę o takim samym poziomie edukacji.

Jednocześnie zaledwie 1,2% mężczyzn z wyższym wykształceniem zdecydowało się na ślub z kobietą posiadającą wykształcenie zasadnicze zawodowe lub niższe.

To pokazuje, że osoby z wyższym wykształceniem tworzą stosunkowo zamknięte środowisko matrymonialne, w którym podobieństwo kompetencji, stylu życia i aspiracji ma duże znaczenie.

Mężczyźni ze średnim wykształceniem często poślubiają kobiety z wyższym wykształceniem

Drugą największą grupę stanowią osoby z wykształceniem średnim.

Wśród mężczyzn z takim wykształceniem:

• 26 725 poślubiło kobiety z wykształceniem średnim,
• 23 372 zawarło związek z kobietami posiadającymi wykształcenie wyższe.

To jeden z najbardziej interesujących wyników w całym zestawieniu. W 2024 roku kobiety z wyższym wykształceniem były znacznie liczniejszą grupą niż mężczyźni z wyższym wykształceniem. Wśród nowożeńców było niemal 69 tys. kobiet z dyplomem uczelni wyższej, podczas gdy mężczyzn z takim wykształceniem było niespełna 49 tys. Ta prosta matematyka oznacza, że na rynku matrymonialnym brakuje mężczyzn z wyższym wykształceniem dla wszystkich dobrze wykształconych kobiet.

Ta dysproporcja oznacza, że nie wszystkie kobiety z wyższym wykształceniem mogły znaleźć partnera o takim samym poziomie edukacji. W efekcie znacząca część z nich zawierała małżeństwa z mężczyznami posiadającymi wykształcenie średnie. To może tłumaczyć, dlaczego aż 23 tys. mężczyzn ze średnim wykształceniem poślubiło kobiety z wyższym wykształceniem.

Dane pokazują więc, że choć homogamia edukacyjna pozostaje silnym trendem, struktura wykształcenia kobiet i mężczyzn w Polsce coraz częściej prowadzi do małżeństw, w których kobieta ma wyższy poziom wykształcenia niż mężczyzna.

Jakie partnerki najczęściej poślubiali mężczyźni z wykształceniem zawodowym?

Mężczyźni z wykształceniem zasadniczym zawodowym stanowią istotną grupę nowożeńców (23 250 ślubów). Jak wyglądają ich wybory? Największa część z nich, bo aż 10 288 (44,2%), poślubiła kobiety z wykształceniem średnim. Na drugim miejscu znalazły się partnerki o identycznym wykształceniu (zasadniczym zawodowym) – 6 466 małżeństw. Co ciekawe, aż 4 631 panów z tej grupy poślubiło kobiety z wyższym wykształceniem, co pokazuje, że różnice w poziomie wykształcenia nie stanowią bariery przy zawieraniu małżeństw. Same dane nie pozwalają jednak określić przyczyn takich wyborów partnerów.

Kobiety są lepiej wykształcone niż mężczyźni

Dane GUS ujawniają potężny rozdźwięk demograficzno-edukacyjny w Polsce. Kobiety w naszym kraju są znacznie lepiej wykształcone niż mężczyźni.

Spośród wszystkich panien młodych:

• 68 988 posiadało wyższe wykształcenie,
• 47 915 miało wykształcenie średnie,
• 12 454 wykształcenie zasadnicze zawodowe.

Oznacza to, że ponad połowa kobiet wstępujących w związek małżeński legitymowała się wyższym wykształceniem.

To kolejny dowód na utrzymujący się od lat trend wzrostu poziomu edukacji kobiet i ich dominacji w szkolnictwie wyższym.

Miasto i wieś – gdzie podobieństwo wykształcenia jest silniejsze?

W miastach odsetek osób z wyższym wykształceniem jest wyraźnie większy niż na wsi. W rezultacie częściej dochodzi tam do małżeństw między absolwentami uczelni.

W miastach zawarto niemal 30 tys. małżeństw, w których oboje małżonkowie mieli wyższe wykształcenie. Na obszarach wiejskich takich związków było około 10 tys.

Może to wynikać z większej koncentracji uczelni, miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji oraz środowisk zawodowych skupiających osoby z podobnym wykształceniem.

Czym różnią się śluby cywilne i wyznaniowe pod względem wykształcenia nowożeńców?

Ciekawym aspektem analizy danych GUS jest podział na małżeństwa cywilne (75 662) i wyznaniowe (konkordatowe – 59 740). Okazuje się, że struktura wykształcenia mocno różni te dwie grupy:

1. Małżeństwa wyznaniowe: Są silniej zdominowane przez osoby z wyższym wykształceniem. W tej grupie aż w 41% przypadków pan młody miał wyższe wykształcenie (24 531 na 59 740). Wśród kobiet wskaźnik ten wyniósł aż 60% (35 884).

2. Małżeństwa cywilne: Tutaj struktura jest bardziej zrównoważona. Mężczyźni z wyższym wykształceniem stanowili tylko 32% ogółu (24 289 na 75 662). Najliczniejszą grupą w ślubach cywilnych byli mężczyźni z wykształceniem średnim (29 970).

Pokazuje to, że osoby lepiej wykształcone (w dużej mierze mieszkające w miastach lub pochodzące z rodzin o wyższym statusie) wciąż stosunkowo często decydują się na tradycyjną formę ślubu w kościele, podczas gdy w przypadku ślubów cywilnych częściej mamy do czynienia z osobami o wykształceniu średnim i zasadniczym zawodowym.

Co mówią te dane o współczesnych relacjach?

Statystyki GUS potwierdzają zjawisko dobrze znane socjologom: ludzie najczęściej tworzą związki z osobami podobnymi do siebie. Dotyczy to nie tylko wieku, miejsca zamieszkania czy statusu materialnego, ale również wykształcenia.

Nie oznacza to jednak, że dyplom decyduje o miłości. Raczej pokazuje, że partnerzy poznają się w podobnych środowiskach edukacyjnych, zawodowych i społecznych. Im wyższy poziom wykształcenia, tym silniejsza okazuje się tendencja do zawierania małżeństw z osobami o podobnym kapitale edukacyjnym.

Wnioski

Dane za 2024 rok pozwalają stwierdzić, że Polacy w dużym stopniu dobierają się w pary według poziomu wykształcenia. Ponad połowa wszystkich małżeństw została zawarta przez osoby o identycznym poziomie edukacji, a wśród absolwentów uczelni wyższych podobieństwo jest wyjątkowo silne.

Choć oficjalne statystyki GUS jasno wskazują, że najchętniej pobierają się osoby o zbliżonym statusie edukacyjnym, to dynamicznie zmieniająca się struktura społeczna wymusza elastyczność. Wyraźna przewaga wykształconych kobiet nad mężczyznami sprawia, że tradycyjne schematy pękają. Dane wskazują, że coraz częściej obserwujemy małżeństwa, w których kobieta posiada wyższe wykształcenie niż mężczyzna. Jest to częściowo związane z rosnącą przewagą kobiet wśród absolwentów uczelni wyższych. Same statystyki nie pozwalają jednak stwierdzić, jakie znaczenie przy wyborze partnera mają wykształcenie, wartości, cechy osobowości czy sytuacja zawodowa.

Damian Nasiadek

Pasjonat danych i obserwator świata, który lubi zadawać pytania i szukać odpowiedzi w liczbach. Interesują mnie trendy, zmiany społeczne i to, co statystyki mówią o tym, dokąd zmierzamy.

www.ciekawestatystyki.pl/o-blogu/

W 2024 roku w ponad trzech czwartych rozwodów z udziałem małoletnich dzieci władza rodzicielska pozostała przy obojgu rodzicach. To najwyższy udział w historii prezentowanych danych i zarazem jeden z najbardziej spektakularnych przykładów zmian społecznych zachodzących w polskich rodzinach.

Co oznacza pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom?
Władza rodzicielska obejmuje m.in. podejmowanie najważniejszych decyzji dotyczących dziecka, takich jak edukacja, leczenie czy wybór miejsca pobytu. Dane prezentowane w artykule dotyczą wyłącznie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej po rozwodzie i nie oznaczają automatycznie opieki naprzemiennej ani równego podziału czasu spędzanego z dzieckiem.

Jak zmieniały się decyzje dotyczące dzieci po rozwodzie?

Dane GUS pokazują wyjątkowo wyraźny trend. W 1980 roku dominował model, w którym wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzano matce. Dotyczyło to ponad trzech czwartych wszystkich rozwodów z małoletnimi dziećmi.

W kolejnych dekadach udział takich rozstrzygnięć systematycznie malał:

Oznacza to spadek o ponad 58 punktów procentowych w ciągu 44 lat.

Jednocześnie rosła liczba przypadków, w których po rozwodzie władza rodzicielska pozostawała przy obojgu rodzicach.

W praktyce oznacza to całkowite odwrócenie proporcji. To, co w 1980 roku było wyjątkiem, dziś stało się dominującym rozwiązaniem.

Największa zmiana nastąpiła w ostatnich latach

Szczególnie interesujący jest okres po 2010 roku.

Jeszcze w 2010 roku wspólne wykonywanie władzy rodzicielskiej po rozwodzie dotyczyło 36,5% spraw. Dziesięć lat później było to już 64,8%, a w 2024 roku – 76,9%.

Tak szybki wzrost może być związany zarówno ze zmianami w praktyce orzeczniczej sądów, jak i ze zmianami społecznymi dotyczącymi postrzegania roli obojga rodziców po rozwodzie. Coraz częściej zakłada się, że mimo rozpadu małżeństwa oboje rodzice powinni nadal uczestniczyć w podejmowaniu najważniejszych decyzji dotyczących dziecka.

Wzrost liczby rozwodów, w których władza rodzicielska pozostaje przy obojgu rodzicach, nie oznacza, że wszystkie obowiązki związane z opieką nad dzieckiem są dzielone po równo. Dane pokazują jedynie sposób wykonywania władzy rodzicielskiej określony w wyroku rozwodowym. Nie informują natomiast o miejscu zamieszkania dziecka ani o faktycznym podziale czasu pomiędzy rodzicami.

A co z opieką powierzoną wyłącznie ojcu?

Choć rola ojców po rozwodzie wyraźnie wzrosła, dane pokazują, że powierzanie wykonywania władzy rodzicielskiej wyłącznie ojcu nadal zdarza się stosunkowo rzadko.

W 2024 roku takie rozstrzygnięcia stanowiły 2,4% wszystkich przypadków. Co ciekawe, jest to nieco mniej niż w 2010 roku, kiedy odsetek ten wynosił 4,2%.

Może to wynikać z faktu, że obecnie częściej wybieranym rozwiązaniem jest pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, zamiast przekazywania jej wyłącznie jednemu z nich.

Co mówią te dane o polskich rodzinach?

Statystyki GUS pokazują, że rozwód coraz rzadziej oznacza sytuację, w której jedno z rodziców przejmuje dominującą rolę w sprawach dziecka.

Przez dekady polski model opieki po rozwodzie opierał się głównie na przekazaniu wykonywania władzy rodzicielskiej matce. Dziś dominuje model współodpowiedzialności rodziców, w którym mimo zakończenia małżeństwa oboje zachowują wpływ na najważniejsze decyzje dotyczące wychowania, edukacji czy leczenia dziecka.

Jest to jedna z najbardziej widocznych zmian dotyczących sposobu rozstrzygania spraw rodzicielskich po rozwodzie w Polsce w ostatnich kilkudziesięciu latach.

Podsumowanie

Jeśli porównać sytuację z 1980 i 2024 roku, można mówić o odwróceniu dominującego modelu orzeczniczego. Udział rozwodów, w których wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzano matce, spadł z 77,4% do 19,1%. W tym samym czasie odsetek spraw, w których władza rodzicielska pozostaje przy obojgu rodzicach, wzrósł z 17,7% do 76,9%.

Dane GUS pokazują, że współcześnie po rozwodzie coraz częściej zakłada się aktywne uczestnictwo obojga rodziców w wychowaniu dziecka. To zmiana, która jeszcze kilkadziesiąt lat temu wydawałaby się trudna do wyobrażenia.

Damian Nasiadek

Pasjonat danych i obserwator świata, który lubi zadawać pytania i szukać odpowiedzi w liczbach. Interesują mnie trendy, zmiany społeczne i to, co statystyki mówią o tym, dokąd zmierzamy.

www.ciekawestatystyki.pl/o-blogu/

Przez lata to widok wózka dziecięcego był symbolem polskiej ulicy i parku. Jednak dane z ostatniej dekady kreślą zupełnie nowy obraz rzeczywistości. Choć demografia od dawna bije na alarm, trendy dotyczące naszych czworonożnych przyjaciół wystrzeliły w górę. Analiza danych z lat 2010–2023 pokazuje fascynujący proces: Polska przechodzi cichą rewolucję, w której miejsce przy stole (lub pod nim) coraz częściej zajmuje zwierzak.

Liczba psów w Polsce przewyższyła liczbę dzieci już w 2013 roku

Największa zmiana nastąpiła już dekadę temu. Jeszcze w 2011 roku w Polsce było około 7,6 miliona dzieci i 7,3 miliona psów. Sytuacja odwróciła się w 2013 roku – to wtedy liczba merdających ogonów po raz pierwszy przewyższyła liczbę osób poniżej 18. roku życia. Od tego momentu nożyce tylko się rozwierają. Podczas gdy liczba dzieci systematycznie spada (z 7,6 mln w 2010 r. do 7,2 mln w 2023 r.), populacja psów wzrosła do imponujących 8,4 miliona. Oznacza to, że obecnie na każde dziecko przypada statystycznie 1,2 psa.

W 2023 roku liczba kotów w Polsce przewyższyła liczbę dzieci

Prawdziwą sensacją jest jednak tegoroczny wynik dotyczący kotów. Przez lata koty były w Polsce zdecydowanie mniej liczne niż dzieci i psy. Jednak ich populacja rosła w tempie ekspresowym – z 5,5 mln w 2010 roku do ponad 7,5 mln w 2023 roku. Rok 2023 był pierwszym rokiem, w którym szacowana liczba kotów przewyższyła liczbę dzieci i młodzieży (0–18 lat) w Polsce. Przy populacji dzieci na poziomie 7,22 mln, liczba kotów osiągnęła 7,54 mln. To symboliczna zmiana pokazująca rosnącą rolę zwierząt domowych w strukturze polskich gospodarstw.

Dzieci i młodzież: stabilny spadek zamiast kryzysu skokowego

Warto podkreślić jedną rzecz: to nie jest gwałtowny „upadek demografii”, tylko powolna, wieloletnia erozja liczby dzieci i młodzieży.

Między 2010 a 2023 rokiem:

• ubyło ok. 420 tys. dzieci i młodzieży

To efekt nakładających się trendów:

• niższej dzietności,
• przesunięcia decyzji o rodzicielstwie,
• zmian struktury gospodarstw domowych.

Linia jest stosunkowo „gładka” – bez dramatycznych załamań, ale konsekwentnie w dół.

Punkt zwrotny: kiedy zwierzęta „wyprzedziły” dzieci

Dane są jednoznaczne. Na początku analizowanego okresu (2010 rok) dzieci i młodzieży w Polsce było więcej niż kotów, a psy były tylko nieznacznie poniżej poziomu populacji dzieci i młodzieży.

Ale trend był stabilny i konsekwentny:

• populacja dzieci i młodzieży systematycznie spadała (z ~7,64 mln w 2010 do ~7,23 mln w 2023),
• liczba psów rosła szybko i regularnie (z ~7,31 mln do ~8,44 mln),
• liczba kotów rosła jeszcze szybciej procentowo (z ~5,55 mln do ~7,55 mln).

Efekt?

W 2023 roku:

• psy: ~8,44 mln
• koty: ~7,55 mln
• dzieci i młodzieży: ~7,23 mln

Czyli:

• psów jest o ok. 1,2 mln więcej niż dzieci i młodzieży
• kotów jest o ok. 0,3 mln więcej niż dzieci i młodzieży

Co stoi za wzrostem liczby psów i kotów w Polsce?

Socjolodzy wskazują na kilka przyczyn. Część badaczy wskazuje, że zwierzęta coraz częściej pełnią rolę emocjonalnych towarzyszy i członków gospodarstwa domowego, szczególnie wśród singli i par bez dzieci. Okres pandemii dodatkowo przyspieszył ten trend, gdy izolacja społeczna skłoniła tysiące Polaków do szukania towarzystwa w postaci psa lub kota. Polska staje się krajem, w którym infrastruktura dla zwierząt – od parków po restauracje „pet-friendly” – staje się równie istotna co place zabaw. Choć dla demografów te dane mogą być niepokojące, dla branży zoologicznej i miłośników zwierząt to dowód na to, że serca Polaków są coraz bardziej otwarte na braci mniejszych.

Nie chodzi o to, że „zwierzęta zastępują dzieci” — to byłoby uproszczenie.
Chodzi o to, że Polska ma dziś więcej relacji opiekuńczych ze zwierzętami niż relacji rodzicielskich z dziećmi w wieku 0–18 lat (w sensie liczbowym).

Ograniczenia danych

Dane dotyczące liczby psów i kotów mają charakter szacunkowy i pochodzą z badań rynku zoologicznego, a nie rejestru państwowego.
W przypadku dzieci wykorzystano oficjalne dane demograficzne GUS.
Porównanie ma więc charakter analityczny i pokazuje trendy społeczne, a nie dokładny stan ewidencyjny.

Damian Nasiadek

Pasjonat danych i obserwator świata, który lubi zadawać pytania i szukać odpowiedzi w liczbach. Interesują mnie trendy, zmiany społeczne i to, co statystyki mówią o tym, dokąd zmierzamy.

www.ciekawestatystyki.pl/o-blogu/