Skąd przyjeżdżają imigranci i dokąd wyjeżdżają Polacy?
Według danych ONZ z 2024 roku w Polsce mieszka około 1,7 mln osób urodzonych za granicą, a poza Polską żyje około 4,6 mln osób urodzonych w Polsce. Różnica wynosi 2,9 mln osób na korzyść emigracji. Na jedną osobę, która przyjechała do Polski, przypadają więc średnio prawie 3 osoby, które z Polski wyjechały.
Imigracja i emigracja w Polsce – najważniejsze fakty
- Ukraina to 1,1 mln osób, czyli około 65% wszystkich urodzonych za granicą mieszkających w Polsce. Razem z Białorusią to około 68%.
- Niemcy to główny kierunek emigracji: 1,9 mln osób urodzonych w Polsce, czyli około 41% wszystkich emigrantów.
- Niemcy i Wielka Brytania razem to 2,8 mln osób, czyli około 61% emigrantów.
- Imigracja do Polski jest silnie skoncentrowana w jednym kraju pochodzenia, a emigracja jest rozproszona po kilkunastu państwach.
W 2024 roku najwięcej osób urodzonych za granicą, które mieszkały w Polsce, pochodziło z Ukrainy. Z kolei najwięcej osób urodzonych w Polsce i mieszkających poza krajem przebywało w Niemczech, Wielkiej Brytanii i USA. Poniższe zestawienia pokazują liczbę tych osób według kraju urodzenia i zamieszkania, a także proporcje między wybranymi kierunkami migracji.
Skąd pochodzą te dane i co dokładnie oznaczają?
Zestawienie opiera się na statystykach UN DESA (Departament Spraw Ekonomicznych i Społecznych ONZ) i przedstawia szacowaną liczbę migrantów międzynarodowych mieszkających w poszczególnych krajach w 2024 roku, a nie liczbę osób, które przekroczyły granicę w ciągu tego roku. Nie jest to również liczba wszystkich osób, które kiedykolwiek wyemigrowały z Polski, ponieważ część z nich mogła wrócić do kraju lub zmienić miejsce zamieszkania.
UN DESA publikuje szacunki liczby migrantów międzynarodowych, które opierają się na krajowych spisach powszechnych, rejestrach ludności i badaniach reprezentatywnych, uzupełnianych szacunkami tam, gdzie danych brakuje.
Zanim zaczniesz porównywać liczby, warto znać trzy zasady, według których zostały zebrane:
- Kryterium to kraj urodzenia, a nie obywatelstwo. „Imigrant w Polsce” to osoba urodzona poza Polską, niezależnie od tego, czy ma polskie obywatelstwo. „Emigrant” to osoba urodzona w Polsce, mieszkająca w innym kraju.
- To stan w danym momencie, a nie roczny przepływ. Dane pokazują, ile osób mieszka w danym kraju, a nie ile przyjechało lub wyjechało w ciągu roku.
- Wartości są zaokrąglone i szacunkowe. Różnice rzędu kilku tysięcy nie powinny być traktowane jako precyzyjne.
Skąd pochodzą osoby urodzone za granicą mieszkające w Polsce?
W Polsce mieszka około 1,7 mln osób urodzonych poza jej granicami. Poniższa tabela pokazuje kraje urodzenia tych osób.
| Kraj urodzenia | Liczba osób w Polsce | Udział w liczbie osób urodzonych za granicą |
|---|---|---|
| Ukraina | 1 100 000 | 64,7% |
| Wielka Brytania | 180 000 | 10,6% |
| Niemcy | 87 000 | 5,1% |
| Białoruś | 56 000 | 3,3% |
| Irlandia | 34 000 | 2,0% |
| USA | 30 000 | 1,8% |
| Włochy | 24 000 | 1,4% |
| Francja | 23 000 | 1,4% |
| Litwa | 21 000 | 1,2% |
| Holandia | 16 000 | 0,9% |
| Rosja | 16 000 | 0,9% |
| Belgia | 14 000 | 0,8% |
| Norwegia | 14 000 | 0,8% |
| Hiszpania | 12 000 | 0,7% |
| Kazachstan | 8 200 | 0,5% |
| Austria | 7 600 | 0,4% |
| Szwecja | 6 900 | 0,4% |
| Kanada | 6 400 | 0,4% |
| Pozostałe kraje | 43 900 | 2,6% |
| Razem | 1 700 000 | 100% |
Co widać w tych liczbach?
Ukraina dominuje. Samo to jedno państwo odpowiada za prawie dwie trzecie wszystkich osób urodzonych za granicą i mieszkających w Polsce. Po dodaniu Białorusi udział rośnie do około 68%. Pięć największych krajów (Ukraina, Wielka Brytania, Niemcy, Białoruś, Irlandia) to łącznie około 1,46 mln osób, czyli blisko 86% całości.
Zaskakująca obecność krajów zachodnich. Na liście drugie miejsce zajmuje Wielka Brytania (180 tys.), a kolejne są Niemcy (87 tys.), Irlandia i USA. To państwa, do których Polacy emigrowali w dużej liczbie. Dane ONZ nie rozróżniają jednak narodowości osób urodzonych w tych krajach, więc nie wiemy, ilu z nich to dzieci Polaków urodzone za granicą i mieszkające dziś w Polsce. Jest to prawdopodobne wyjaśnienie, ale to hipoteza, a nie wynik wprost wynikający z danych.
Długi ogon. Po odjęciu największych krajów reszta jest bardzo rozproszona. Żaden kraj spoza pierwszej piątki nie przekracza 30 tys. osób.
W jakich krajach mieszkają osoby urodzone w Polsce?
Poza Polską żyje około 4,6 mln osób urodzonych w Polsce. Poniżej kraje, w których mieszka najwięcej z nich.
| Kraj zamieszkania | Liczba osób urodzonych w Polsce | Udział w liczbie osób urodzonych w Polsce, mieszkających za granicą |
|---|---|---|
| Niemcy | 1 900 000 | 41,3% |
| Wielka Brytania | 900 000 | 19,6% |
| USA | 400 000 | 8,7% |
| Holandia | 210 000 | 4,6% |
| Kanada | 120 000 | 2,6% |
| Norwegia | 110 000 | 2,4% |
| Szwecja | 100 000 | 2,2% |
| Irlandia | 100 000 | 2,2% |
| Włochy | 92 000 | 2,0% |
| Francja | 84 000 | 1,8% |
| Belgia | 80 000 | 1,7% |
| Austria | 80 000 | 1,7% |
| Izrael | 63 000 | 1,4% |
| Szwajcaria | 53 000 | 1,2% |
| Hiszpania | 52 000 | 1,1% |
| Dania | 50 000 | 1,1% |
| Australia | 46 000 | 1,0% |
| Islandia | 32 000 | 0,7% |
| Pozostałe kraje | 128 000 | 2,8% |
| Razem | 4 600 000 | 100% |
Najważniejsze obserwacje
1,9 mln osób urodzonych w Polsce mieszka w Niemczech, czyli więcej niż wynosi łączna liczba wszystkich osób urodzonych za granicą mieszkających w Polsce (1,7 mln).
Pierwsza trójka to ponad dwie trzecie. Niemcy, Wielka Brytania i USA to razem 3,2 mln osób, czyli około 70% wszystkich emigrantów.
Szeroki rozrzut geograficzny. Na liście znajdują się kraje z różnych kontynentów: Ameryka Północna (USA, Kanada), Europa Zachodnia i Północna, a także Izrael i Australia. Pokazuje to, że polska diaspora jest bardzo zróżnicowana pod względem kierunków, choć w liczbach bezwzględnych dominuje Europa Zachodnia.
Warto też pamiętać, że w tej grupie są zarówno osoby, które wyjechały w ostatnich latach, jak i te, które wyemigrowały dekady temu, oraz ich dzieci, jeśli same urodziły się w Polsce. Kraj urodzenia nie mówi nic o tym, kiedy dana osoba wyjechała.
Porównanie: jak wygląda imigracja i emigracja w Polsce?
Najciekawsze są kraje, które pojawiają się po obu stronach zestawienia. Na potrzeby tego opracowania zestawiłem dane o osobach urodzonych w Polsce, mieszkających za granicą, z danymi o osobach urodzonych w wybranych krajach, które mieszkają w Polsce. Na tej podstawie obliczyłem przybliżone proporcje dla poszczególnych państw. Nie są to bezpośrednie wskaźniki przepływów migracyjnych, lecz porównanie liczebności dwóch grup w 2024 roku.
Poniższa tabela pokazuje, ilu osób urodzonych w Polsce mieszka w danym kraju w porównaniu z liczbą osób urodzonych w tym kraju, które mieszkają w Polsce (2024 rok).
| Kraj | Urodzeni w Polsce, mieszkający tam | Urodzeni tam, mieszkający w Polsce | Proporcja emigranci : imigranci |
|---|---|---|---|
| Niemcy | 1 900 000 | 87 000 | 22 : 1 |
| Kanada | 120 000 | 6 400 | 19 : 1 |
| Szwecja | 100 000 | 6 900 | 14 : 1 |
| USA | 400 000 | 30 000 | 13 : 1 |
| Holandia | 210 000 | 16 000 | 13 : 1 |
| Austria | 80 000 | 7 600 | 11 : 1 |
| Norwegia | 110 000 | 14 000 | 8 : 1 |
| Belgia | 80 000 | 14 000 | 6 : 1 |
| Wielka Brytania | 900 000 | 180 000 | 5 : 1 |
| Hiszpania | 52 000 | 12 000 | 4 : 1 |
| Włochy | 92 000 | 24 000 | 4 : 1 |
| Francja | 84 000 | 23 000 | 4 : 1 |
| Irlandia | 100 000 | 34 000 | 3 : 1 |
| Rosja | 10 000 | 16 000 | 1 : 1,6 |
| Kazachstan | 1 000 | 8 200 | 1 : 8,2 |
| Litwa | 2 000 | 21 000 | 1 : 10,5 |
| Ukraina | 3 000 | 1 100 000 | 1 : 367 |
W 13 krajach, głównie zachodnich, osób urodzonych w Polsce jest wyraźnie więcej niż osób urodzonych tam i mieszkających w Polsce. Największa dysproporcja dotyczy Niemiec (ok. 22 : 1), najmniejsza Irlandii (ok. 3 : 1). Proporcje to przybliżone wartości wyliczone z zaokrąglonych danych.
opracowanie ciekawestatystyki.pl na podstawie danych UN DESA
Odwrotnie jest w przypadku Rosji, Kazachstanu, Litwy i Ukrainy: imigrantów z tych krajów mieszkających w Polsce jest więcej niż Polaków mieszkających w nich. Najmocniej widać to na przykładzie Ukrainy. W Polsce mieszka 1,1 mln osób urodzonych na Ukrainie, a na Ukrainie mieszka tylko 3 tys. osób urodzonych w Polsce (ok. 1 : 367). Rosja jest najbardziej zbliżona do równowagi (ok. 1 : 1,6).
Co z tego wynika?
Dane ONZ prowadzą do kilku ostrożnych wniosków.
- Bilans kraju urodzenia jest ujemny. Więcej osób urodzonych w Polsce mieszka za granicą (4,6 mln) niż osób urodzonych za granicą mieszka w Polsce (1,7 mln). Różnica to 2,9 mln.
- Dwa różne modele migracji. Imigracja do Polski jest skoncentrowana wokół jednego kraju (Ukrainy). Emigracja z Polski jest rozproszona, choć z wyraźnym liderem w postaci Niemiec.
- Skala nie oznacza kierunku trendu. Dane pokazują stan, a nie zmiany w czasie. Nie wynika z nich, czy emigracja rośnie, czy maleje, ani ilu emigrantów wróciło. Żeby ocenić trend, trzeba porównać kilka edycji danych UN DESA lub skorzystać z rocznych statystyk przepływów publikowanych przez krajowe urzędy statystyczne.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile osób urodzonych w Polsce mieszka za granicą?
Według danych ONZ z 2024 roku poza Polską mieszka około 4,6 mln osób urodzonych w Polsce. Najwięcej w Niemczech (1,9 mln), Wielkiej Brytanii (900 tys.) i USA (400 tys.). Nie jest to dokładnie to samo co liczba obywateli Polski lub wszystkich osób polskiego pochodzenia mieszkających za granicą, ponieważ zestawienie opiera się na kraju urodzenia.
Ilu imigrantów mieszka w Polsce?
W Polsce mieszka około 1,7 mln osób urodzonych za granicą. Największą grupę stanowią osoby urodzone na Ukrainie (1,1 mln), czyli około 65%.
Czy imigrant to to samo co cudzoziemiec?
Nie. W statystykach UN DESA liczy się kraj urodzenia, a nie obywatelstwo. Osoba urodzona za granicą i posiadająca polskie obywatelstwo jest ujęta jako imigrant, a cudzoziemiec urodzony w Polsce już nie.
Dokąd najczęściej wyjeżdżają Polacy?
Na pierwszym miejscu są Niemcy (około 41% wszystkich emigrantów), a następnie Wielka Brytania (około 20%) i USA (około 9%).
Czy te dane pokazują, ilu Polaków wyjechało w ostatnim roku?
Nie. To stan na dany moment, a nie roczny przepływ. Do analizy bieżących wyjazdów i powrotów potrzebne są odrębne statystyki roczne.
Czy 4,6 mln oznacza wszystkich Polaków mieszkających za granicą?
Nie. To szacunkowa liczba osób urodzonych w Polsce, które mieszkają poza krajem, według danych ONZ z 2024 roku. Nie jest to dokładna liczba obywateli Polski mieszkających za granicą ani wszystkich osób polskiego pochodzenia.
Podsumowanie
Polska jest zarazem krajem emigracji i imigracji, ale w bardzo różnej skali i o różnej strukturze. Na 4,6 mln osób urodzonych w Polsce i mieszkających za granicą przypada 1,7 mln osób urodzonych za granicą i mieszkających w Polsce. Emigracja jest bardziej rozproszona geograficznie, z dużą koncentracją w Niemczech. Imigracja opiera się głównie na jednym kierunku: Ukrainie.
Źródło danych
United Nations Department of Economic and Social Affairs (UN DESA), International Migrant Stock 2024. Dane według kraju urodzenia i kraju zamieszkania.
Wszystkie proporcje i udziały procentowe zostały obliczone na podstawie zaokrąglonych wartości z powyższego zestawienia (suma imigrantów: 1,7 mln, suma emigrantów: 4,6 mln) i mogą się nieznacznie różnić od wartości liczonych na danych nieokrągłych.
Pasjonat danych i obserwator świata, który lubi zadawać pytania i szukać odpowiedzi w liczbach. Interesują mnie trendy, zmiany społeczne i to, co statystyki mówią o tym, dokąd zmierzamy.
Co o tym myślisz?
Zostaw reakcję i komentarz.
