Najpopularniejszy alkohol w Europie. Co króluje w kieliszkach Europejczyków?

 

Jakie alkohole są najpopularniejsze w Europie według danych WHO?

Dane WHO pokazują wyraźny podział Europy pod względem preferowanego rodzaju alkoholu. W części krajów dominuje piwo, południe kontynentu pozostaje związane głównie z winem, natomiast w Europie Wschodniej większy udział mają alkohole wysokoprocentowe.

Preferencje dotyczące alkoholu w Europie są niezwykle zróżnicowane, a krajobraz najchętniej wybieranych trunków nieustannie się zmienia. Za dominujący uznano ten rodzaj alkoholu, który odpowiadał za najwyższe spożycie czystego alkoholu na mieszkańca w danym kraju.

WHO analizuje spożycie alkoholu w litrach czystego alkoholu przypadających na mieszkańca powyżej 15. roku życia. Dane są następnie dzielone na cztery główne kategorie:

• piwo,
• wino,
• alkohole wysokoprocentowe,
• inne napoje alkoholowe.

Dzięki temu dane pokazują nie tylko poziom spożycia alkoholu, ale również strukturę preferencji alkoholowych w poszczególnych krajach Europy. Poniższą mapę opracowałem na podstawie wskaźników WHO porównujących strukturę spożycia alkoholu między krajami Europy.

Mapa pokazuje wyraźny podział regionalny: piwo dominuje głównie w Europie Środkowej i Północnej, wino na południu kontynentu, a alkohole wysokoprocentowe są najpopularniejsze przede wszystkim w Europie Wschodniej i krajach bałtyckich. Granice między „piwną” i „winiarską” Europą są dziś mniej wyraźne niż jeszcze kilkanaście lat temu, jednak dane WHO nadal pokazują silny wpływ tradycji regionalnych na strukturę spożycia alkoholu.

Piwo dominuje w Europie Środkowej i na Bałkanach

Piwo pozostaje najczęściej spożywaną kategorią alkoholu w dużej części Europy. Według danych WHO z 2022 roku dominowało ono w 23 krajach, szczególnie w Europie Środkowej, na Bałkanach i w części Europy Północnej. Nie jest to zaskoczeniem, biorąc pod uwagę, że kraje takie jak Niemcy, Hiszpania czy Polska to najwięksi producenci piwa w Europie.

Najwyższe spożycie piwa odnotowano w Czechach, gdzie w 2022 roku konsumpcja wyniosła 6,83 litra czystego alkoholu na mieszkańca. Czechy od wielu lat należą do światowych liderów spożycia piwa per capita. Wysokie wartości osiągnęły również Austria, Polska, Chorwacja i Rumunia.

Silna pozycja piwa w tych krajach jest związana zarówno z wielowiekową tradycją browarniczą, jak i wysoką dostępnością piwa w codziennej kulturze konsumpcyjnej. W wielu państwach Europy Środkowej piwo pozostaje najpopularniejszym alkoholem spożywanym podczas spotkań towarzyskich i wydarzeń publicznych.

Najwyższe spożycie alkoholu pochodzącego z piwa w Europie (litry czystego alkoholu na mieszkańca):

• 🇨🇿 Czechy — 6,83 litra czystego alkoholu na mieszkańca
• 🇦🇹 Austria — 6,42
• 🇵🇱 Polska — 5,47
• 🇭🇷 Chorwacja — 5,33
• 🇷🇴 Rumunia — 4,95

Wysokie spożycie piwa nie zawsze pokrywa się z największą produkcją piwa w Europie, jednak w wielu krajach oba zjawiska są silnie powiązane — szczególnie w Czechach, Niemczech i Polsce. Wysokie spożycie piwa w Europie Środkowej wynika nie tylko z tradycji, ale również z relatywnie niskiej ceny piwa w porównaniu z winem czy alkoholami wysokoprocentowymi.

Interesującym trendem jest także rosnąca popularność piwa w krajach tradycyjnie kojarzonych z winem, takich jak Hiszpania czy Włochy. Wpływ na to mają m.in. zmiany stylu życia, rozwój segmentu piw rzemieślniczych oraz wzrost konsumpcji alkoholu poza tradycyjnymi posiłkami.

Południe Europy pozostaje regionem wina

Dane WHO pokazują, że w krajach Europy Południowej nadal dominuje wino. Najwyższe spożycie alkoholu pochodzącego z wina odnotowano przede wszystkim w państwach śródziemnomorskich oraz w krajach posiadających silne tradycje winiarskie.

Największe wartości osiągnęły Portugalia i Mołdawia — w obu krajach spożycie alkoholu pochodzącego z wina wyniosło około 6,8 litra czystego alkoholu na mieszkańca. Wysoko znalazły się również Francja oraz Włochy, od lat należące do największych producentów i konsumentów wina w Europie.

Silna pozycja wina w południowej części Europy wynika nie tylko z klimatu sprzyjającego uprawie winorośli, ale również z historycznej roli wina w lokalnej kulturze i kuchni. W wielu regionach wino pozostaje stałym elementem posiłków oraz codziennego życia społecznego, a nie wyłącznie alkoholem spożywanym okazjonalnie.

Analiza danych WHO pokazuje jednocześnie, że granice między „winiarską” a „piwną” Europą stopniowo stają się mniej wyraźne. W krajach północnych, takich jak Dania, Norwegia czy Wielka Brytania, w ostatnich latach rośnie popularność wina, co eksperci wiążą m.in. ze zmianami stylu życia, globalizacją rynku alkoholi oraz większą dostępnością win importowanych.

Najwyższe spożycie alkoholu pochodzącego z wina w Europie:

• 🇵🇹 Portugalia — 6,79 litra czystego alkoholu
• 🇲🇩 Mołdawia — 6,78
• 🇫🇷 Francja — 5,66
• 🇮🇹 Włochy — 5,38
• 🇦🇩 Andora — 4,99

Mimo zmian w strukturze spożycia alkoholu Europa Południowa nadal pozostaje regionem najsilniej związanym z kulturą wina, co wyraźnie potwierdzają dane WHO z 2022 roku.

Europa Wschodnia nadal wyróżnia się wysokim spożyciem alkoholi mocnych

Dane WHO pokazują, że najwyższy udział alkoholi wysokoprocentowych występuje przede wszystkim w Europie Wschodniej oraz w krajach bałtyckich. W wielu państwach regionu mocne alkohole nadal odpowiadają za większą część spożycia czystego alkoholu niż piwo czy wino.

Najwyższe spożycie alkoholu pochodzącego z napojów spirytusowych odnotowano na Łotwie, w Estonii, na Litwie oraz na Słowacji. Wysokie wartości osiągnęły również Bułgaria, Polska, Białoruś i Rosja.

Silna pozycja alkoholi wysokoprocentowych w tej części Europy ma podłoże historyczne i kulturowe. W krajach Europy Wschodniej od wielu dekad popularne pozostają przede wszystkim trunki produkowane ze zbóż lub ziemniaków, zwłaszcza wódka. Eksperci zwracają uwagę również na wpływ klimatu, struktury cen alkoholu oraz utrwalonych wzorców społecznych związanych ze spożyciem mocnych trunków.

W części państw regionu alkohole spirytusowe są silnie związane z lokalną tradycją i kulturą gościnności. Dotyczy to zarówno klasycznej wódki, jak i regionalnych trunków, takich jak bułgarska rakija czy estoński Vana Tallinn.

Jednocześnie dane WHO sugerują stopniowe zmiany w strukturze spożycia alkoholu w Europie Wschodniej. W ostatnich latach w części krajów regionu rośnie udział piwa i wina, co może być związane ze zmianami pokoleniowymi, globalizacją rynku alkoholi oraz rosnącą popularnością alkoholi premium i rzemieślniczych.

Najwyższe spożycie alkoholu pochodzącego z alkoholi wysokoprocentowych w Europie:

• 🇱🇻 Łotwa — 5,95 litra czystego alkoholu
• 🇪🇪 Estonia — 5,85
• 🇱🇹 Litwa — 5,35
• 🇸🇰 Słowacja — 5,10
• 🇧🇬 Bułgaria — 5,07

Analiza WHO pokazuje, że Europa Wschodnia nadal pozostaje regionem o najwyższym znaczeniu alkoholi wysokoprocentowych, choć tradycyjny podział preferencji alkoholowych w Europie stopniowo staje się mniej wyraźny.

Polska pozostaje krajem z dominacją piwa

Na tle Europy Polska nadal należy przede wszystkim do „piwnej” części kontynentu. Dane WHO pokazują, że w 2022 roku największą kategorią spożywanego alkoholu było piwo, które odpowiadało za 5,47 litra czystego alkoholu na mieszkańca.

Jednocześnie Polska wyróżnia się stosunkowo wysokim spożyciem alkoholi wysokoprocentowych. W przypadku napojów spirytusowych wskaźnik wyniósł 4,12 litra czystego alkoholu na mieszkańca, co plasuje kraj wyżej niż wiele państw Europy Zachodniej i Południowej.

Struktura spożycia alkoholu w Polsce pokazuje połączenie dwóch regionalnych modeli konsumpcji — charakterystycznej dla Europy Środkowej wysokiej popularności piwa oraz relatywnie dużego udziału alkoholi mocnych, typowego dla części Europy Wschodniej.

Znacznie mniejsze znaczenie ma natomiast wino. Według danych WHO spożycie alkoholu pochodzącego z wina wyniosło w Polsce jedynie 0,89 litra czystego alkoholu na mieszkańca, czyli wyraźnie mniej niż w krajach południowej Europy.

Analiza danych sugeruje jednak stopniowe zmiany preferencji konsumentów. W ostatnich latach rośnie popularność win oraz alkoholi premium, szczególnie wśród młodszych mieszkańców dużych miast. Mimo tego piwo pozostaje zdecydowanie najczęściej wybieraną kategorią alkoholu w Polsce.

Regionalny podział preferencji alkoholowych w Europie

Dane WHO pokazują wyraźny regionalny podział preferencji alkoholowych w Europie. Mimo postępującej globalizacji oraz zmian stylu życia mieszkańców kontynentu struktura spożycia alkoholu nadal pozostaje silnie związana z historią, kulturą i lokalnymi tradycjami.

• Piwo dominuje przede wszystkim w Europie Środkowej, części Europy Północnej oraz na Bałkanach.
  
• Wino pozostaje najważniejszą kategorią alkoholu w krajach południowej Europy i regionach o silnych tradycjach winiarskich.
  
• Alkohole wysokoprocentowe nadal odgrywają największą rolę w Europie Wschodniej oraz w krajach bałtyckich.
  

Analiza danych WHO wskazuje jednak, że granice między poszczególnymi modelami konsumpcji alkoholu stopniowo stają się mniej wyraźne. Wino zyskuje popularność w krajach tradycyjnie „piwnych”, natomiast piwo coraz częściej zwiększa swój udział również w państwach kojarzonych głównie z kulturą wina.

Zmiany te są związane m.in. z globalizacją rynku alkoholi, rozwojem segmentu alkoholi rzemieślniczych, rosnącą dostępnością produktów importowanych oraz ewolucją preferencji młodszych konsumentów.

Jak mogą zmieniać się preferencje alkoholowe w Europie?

Eksperci zwracają uwagę, że europejski rynek alkoholi stopniowo się zmienia. Coraz większe znaczenie mają alkohole premium, produkty rzemieślnicze oraz napoje o niższej zawartości alkoholu. W wielu krajach rośnie również zainteresowanie winem oraz alternatywnymi kategoriami alkoholi poza tradycyjnymi regionalnymi wyborami.

Jednocześnie coraz większy wpływ na rynek mogą mieć zmiany demograficzne, polityka zdrowotna państw oraz rosnąca świadomość dotycząca wpływu alkoholu na zdrowie. Wszystko wskazuje jednak na to, że historyczny podział Europy na regiony „piwne”, „winiarskie” i „spirytusowe” nadal pozostanie widoczny także w kolejnych latach.