Ile ziemniaków jedzą Polacy? Kto spożywa ich najwięcej?

 

Ile ziemniaków jedzą Polacy?

Przeciętny Polak spożywa około 92,9 kg ziemniaków rocznie – wynika z danych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) za 2023 rok. Oznacza to około 1,8 kg tygodniowo, co plasuje Polskę w czołówce świata.

To wynik znacznie wyższy niż w wielu krajach rozwiniętych.

Dla porównania:

• 🇩🇪 Niemcy – 71,7 kg ziemniaków rocznie na osobę
• 🇬🇧 Wielka Brytania – 72,1 kg
• 🇫🇷 Francja – 53,4 kg
• 🇪🇸 Hiszpania – 60,1 kg
• 🇺🇸 USA – 55,4 kg
• 🇨🇳 Chiny – 48 kg

Polska wyraźnie odstaje od krajów zachodnich, co wskazuje na utrzymującą się silną rolę ziemniaków w tradycyjnym modelu żywienia.

Dlaczego Polacy jedzą dużo ziemniaków?

Powodów jest kilka i mają one zarówno historyczne, jak i ekonomiczne podłoże.

1. Uwarunkowania historyczne

Ziemniaki pojawiły się w Polsce w XVII wieku i bardzo szybko stały się podstawą diety. Były tanie, sycące i łatwe w uprawie. Ich znaczenie wzrosło szczególnie w okresach kryzysów żywnościowych.

Do dziś stanowią bazę wielu tradycyjnych potraw, takich jak:

• placki ziemniaczane

• kluski śląskie

• kopytka

• pyzy

• kartacze

2. Dostępność i cena

Ziemniaki są jednym z najtańszych produktów spożywczych. Dzięki temu przez dziesięciolecia były ważnym elementem diety w gospodarstwach domowych.

3. Uniwersalność w kuchni

Ziemniaki można przygotować na dziesiątki sposobów:

• gotowane

• pieczone

• smażone

• grillowane

• jako puree

• jako frytki

Dzięki neutralnemu smakowi pasują praktycznie do każdego dania.

Spożycie ziemniaków na świecie

Największą popularnością ziemniaki cieszą się w Europie Wschodniej i Środkowej. W wielu krajach regionu są one podstawowym składnikiem diety.

 

Najwięcej ziemniaków na świecie jedzą:
(na osobę rocznie)

1. Białoruś – 166,9 kg

2. Ukraina – 147,0 kg

3. Bośnia i Hercegowina – 102,9 kg

4. Nepal – 99,5 kg

5. Kirgistan – 98,8 kg

6. Polska – 92,9 kg

7. Uzbekistan – 92,8 kg

Wysoka konsumpcja w tych krajach wynika głównie z:

• tradycji kulinarnych

• klimatu sprzyjającego uprawom

• dużej dostępności produktu

Co ciekawe, największe kraje produkujące ziemniaki nie zawsze są ich największymi konsumentami. Na przykład Chiny i USA produkują ogromne ilości ziemniaków, ale ich spożycie na osobę jest stosunkowo umiarkowane.

Spożycie ziemniaków na świecie:

Kraj	Spożycie ziemniaków w kg na osobę (2023)
Białoruś	166,9
Ukraina	147,0
Bośnia i Hercegowina	102,9
Nepal	99,5
Kirgistan	98,8
Polska	92,9
Uzbekistan	92,8
Belgia	90,8
Peru	90,0
Irlandia	85,3
Rosja	84,2
Azerbejdżan	83,5
Kanada	80,6
Północna Macedonia	77,2
Holandia	76,0
Boliwia	72,3
Wielka Brytania	72,1
Niemcy	71,7
Estonia	68,5
Dania	68,2
Australia	67,0
Portugalia	65,5
Mołdawia	65,4
Armenia	65,0
Turkmenistan	64,2
Szwecja	61,7
Łotwa	60,1
Hiszpania	60,1
Rumunia	59,6
Czechy	59,0
Algieria	58,9
Finlandia	58,4
Lesotho	58,3
Słowacja	57,2
Kolumbia	57,0
Rwanda	56,1
Serbia	56,1
USA	55,4
Barbados	55,4
Słowenia	54,7
Francja	53,4
Grecja	53,0
Gruzja	52,1
Litwa	52,1
Albania	51,8
Chorwacja	51,3
Turcja	51,2
Bangladesz	50,9
Polinezja Francuska	49,7
Chile	48,8
Liban	48,4
Włochy	48,1
Chiny	48,0
Kazachstan	47,5
Nowa Zelandia	47,0
Mongolia	46,3
Trynidad i Tobago	45,8
Malta	44,9
Szwajcaria	44,4
Austria	42,5
Islandia	41,6
Maroko	41,0
Tadżykistan	40,9
Oman	40,1
Seszele	39,5
Luksemburg	39,5
Kuwejt	39,2
Węgry	37,7
Bahrajn	36,3
Malawi	36,1
Argentyna	36,0
Katar	35,9
Urugwaj	35,8
Arabia Saudyjska	35,0
Egipt	34,4
Zjednoczone Emiraty Arabskie	33,8
Izrael	33,7
Saint Kitts i Nevis	33,7
Czarnogóra	33,6
Nowa Kaledonia	33,5
Cypr	33,2
Zimbabwe	32,3
Republika Południowej Afryki	31,9
Jordania	31,2
Fidżi	30,9
Norwegia	30,0
Tunezja	29,7
Kenia	29,7
Indie	27,9
Libia	27,8
Malediwy	27,1
Kostaryka	26,7
Pakistan	26,6
Afganistan	26,5
Wyspy Zielonego Przylądka	26,1
Antigua i Barbuda	25,9
Bułgaria	24,9
Iran	23,4
Hongkong	23,1
Saint Lucia	22,9
Mauritius	22,1
Gwatemala	21,5
Grenada	21,1
Eswatini	21,1
Gujana	20,4
Panama	20,4
Brazylia	19,7
Malezja	19,1
Dżibuti	18,8
Saint Vincent i Grenadyny	18,8
Syria	17,6
Surinam	17,5
Salwador	16,6
Meksyk	16,6
Dominikana	16,5
Samoa	16,2
Jamajka	16,2
Gwinea	16,2
Wenezuela	16,0
Ekwador	15,5
Tonga	15,4
Korea Południowa	15,3
Bahamy	15,1
Mozambik	14,9
Namibia	14,1
Bhutan	13,7
Belize	12,8
Botswana	12,0
Tajwan	9,6
Mauretania	9,0
Honduras	8,9
Paragwaj	8,8
Angola	8,8
Nikaragua	8,5
Uganda	8,3
Sri Lanka	7,9
Senegal	7,9
Irak	7,9
Etiopia	7,6
Kamerun	7,3
Myanmar	7,3
Niger	7,0
Jemen	7,0
Tuvalu	6,3
Zjednoczona Republika Tanzanii	6,0
Wyspy Marshalla	5,9
Nauru	5,8
Komory	5,2
Tajlandia	5,1
Gabon	5,1
Vanuatu	4,9
Wietnam	4,8
Madagaskar	4,6
Indonezja	4,3
Nigeria	3,9
Filipiny	3,7
Zambia	3,4
Timor Wschodni	3,0
Haiti	2,7
Gambia	2,6
Kiribati	1,6
Kongo	1,6
Papua-Nowa Gwinea	1,5
Burkina Faso	1,4
Wyspy Świętego Tomasza i Książęca	1,2
Demokratyczna Republika Konga	0,9
Gwinea-Bissau	0,6
Wybrzeże Kości Słoniowej	0,5
Laos	0,5
Kambodża	0,4
Ghana	0,4
Wyspy Salomona	0,3
Sierra Leone	0,2
Liberia	0,2
Mikronezja	0,03

Skąd pochodzi ziemniak?

Choć dziś ziemniaki kojarzą się głównie z Europą, ich ojczyzną jest Ameryka Południowa, a dokładniej region Andów.

W Peru i Boliwii uprawiano je już około 7–8 tysięcy lat temu. Do Europy trafiły dopiero w XVI wieku dzięki Hiszpanom.

Co ciekawe, w Peru – czyli kraju pochodzenia ziemniaka – spożycie nadal jest bardzo wysokie i wynosi około 90 kg rocznie na osobę, czyli niemal tyle co w Polsce.

Gdzie ziemniaki są najmniej popularne?

Są też kraje, w których spożycie ziemniaków należy do najniższych na świecie i pojawiają się one na talerzach bardzo rzadko.

W takich państwach jak:

• Ghana

• Liberia

• Kambodża

• Wyspy Salomona

spożycie wynosi mniej niż 0,5 kg rocznie na osobę.

Powód: wynika to głównie z klimatu i lokalnych tradycji kulinarnych. W wielu regionach świata podstawowym źródłem węglowodanów są inne rośliny, takie jak:

• ryż

• maniok

• bataty

• kukurydza

Trend: Czy Polacy jedzą mniej ziemniaków?

Choć ziemniaki nadal są bardzo popularne, ich spożycie w Polsce stopniowo maleje.

Jeszcze w latach 70. przeciętny Polak zjadał nawet około 130 kg ziemniaków rocznie. Obecnie jest to niespełna 93 kg.

Powody są dość oczywiste:

• większa dostępność innych produktów (makaron, ryż)

• zmiany stylu życia

• bardziej zróżnicowana dieta

• popularność kuchni świata

Mimo to ziemniaki raczej nie znikną z polskich stołów. Coraz częściej wracają w nowych odsłonach – pieczone, w formie puree z dodatkami czy jako składnik nowoczesnych dań.

Podsumowanie

Ziemniaki pozostają jednym z najważniejszych produktów w polskiej diecie, mimo stopniowego spadku ich spożycia. Na tle świata Polska nadal wyróżnia się bardzo wysokim poziomem konsumpcji, co wynika z połączenia tradycji, warunków rolniczych oraz czynników ekonomicznych.

Wszystko wskazuje na to, że choć ich rola będzie się zmieniać, ziemniaki jeszcze przez długi czas pozostaną istotnym elementem polskiej kuchni.

Dla wielu Polaków ziemniaki to coś więcej niż zwykły składnik posiłku. To smak dzieciństwa, domowych obiadów i rodzinnych spotkań.