Ilu więźniów jest w Polsce i jakie wyroki odsiadują?

Liczba osadzonych publikowana jest przez Służbę Więzienną co miesiąc, natomiast szczegółowe informacje dotyczące wieku, rodzaju przestępstw oraz wymiaru kar udostępniane są raz w roku. Dlatego poszczególne zestawienia w artykule odnoszą się do różnych dat. Dane przedstawiają liczbę osób przebywających jednocześnie w zakładach karnych i aresztach śledczych, a nie liczbę wszystkich osób skazanych w ciągu roku.

Dane przedstawiają liczbę osób przebywających jednocześnie w zakładach karnych i aresztach śledczych. Nie oznaczają liczby wszystkich osób skazanych w ciągu roku, ponieważ część osadzonych kończy odbywanie kary lub opuszcza areszt, a na ich miejsce trafiają kolejne osoby.

Według danych Centralnego Zarządu Służby Więziennej na 31 maja 2026 roku w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych przebywało 70 612 osób. Oznacza to, że liczba osadzonych utrzymuje się na poziomie przekraczającym 70 tysięcy, a polski system penitencjarny pozostaje jednym z największych w Europie Środkowej pod względem liczby więźniów.

Jednocześnie system penitencjarny dysponował 85,7 tys. miejsc, co oznacza wykorzystanie około 82% dostępnej pojemności. W praktyce oznacza to, że w skali całego kraju nie występuje problem przeludnienia całego systemu, choć stopień wykorzystania miejsc może różnić się pomiędzy poszczególnymi jednostkami penitencjarnymi.

Spośród wszystkich osadzonych 61 576 osób stanowili skazani odbywający karę pozbawienia wolności, 7 918 było tymczasowo aresztowanych, natomiast 1 118 odbywało karę aresztu. Pokazuje to, że zdecydowaną większość populacji więziennej stanowią osoby z prawomocnym wyrokiem.

Wśród wszystkich osadzonych znajdowało się 3 899 kobiet, które stanowiły 5,5% populacji więziennej. Oznacza to, że ponad 94% więźniów w Polsce stanowią mężczyźni, co od wielu lat pozostaje charakterystyczną cechą polskiego systemu penitencjarnego.

Dane obejmują również osoby zakwalifikowane jako młodociane. Według stanu na koniec maja 2026 roku było ich 943, w tym 898 mężczyzn i 45 kobiet.

Status więźnia niebezpiecznego posiadało 121 osadzonych. Są to osoby uznane za stwarzające poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa zakładu karnego lub społeczeństwa, dlatego odbywają karę w specjalnie zabezpieczonych oddziałach zakładów karnych typu zamkniętego.

Na koniec maja 2026 roku 598 osób odbywało karę dożywotniego pozbawienia wolności.

Struktura wiekowa więźniów w Polsce

Struktura wieku wskazuje, że większość osób odbywających karę pozbawienia wolności to osoby w średnim wieku. Znacznie mniej liczne są zarówno najmłodsze grupy osadzonych, jak i osoby w wieku emerytalnym.

Więźniowie w Polsce według wieku (grupy zagregowane):

• 17–24 lata – 6,3% (4 310 osób)
• 25–33 lata – 23,7% (16 179 osób)
• 34–42 lata – 33,4% (22 787 osób)
• 43–51 lat – 22,7% (15 495 osób)
• 52–60 lat – 9,1% (6 236 osób)
• Powyżej 60 lat – 4,8% (3 256 osób)

Rozkład wieku ma znaczenie dla funkcjonowania systemu penitencjarnego. Wpływa między innymi na planowanie programów resocjalizacyjnych, opieki zdrowotnej, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania skazanych do powrotu do społeczeństwa po odbyciu kary.

Warto pamiętać, że przedstawione dane dotyczą wieku osadzonych w konkretnym dniu (31 grudnia 2025 roku), a nie wieku wszystkich osób, które trafiły do zakładów karnych w ciągu całego roku.

Więźniowie w Polsce wg wymiaru kary

Więźniowie w Polsce wg rodzaju przestępstw

Cudzoziemcy w polskich więzieniach według obywatelstwa

Według danych Centralnego Zarządu Służby Więziennej na 31 maja 2026 roku w polskich zakładach karnych i aresztach śledczych przebywało 2 983 cudzoziemców. Stanowili oni 4,2% wszystkich osadzonych, co oznacza, że zdecydowaną większość populacji więziennej w Polsce tworzą obywatele polscy.

Struktura obywatelstwa jest silnie skoncentrowana – kilka narodowości odpowiada za zdecydowaną większość populacji cudzoziemców w systemie penitencjarnym.

Największą grupę stanowią obywatele Ukrainy – 1 652 osoby (55,4%), co oznacza, że ponad połowa wszystkich cudzoziemców w polskich więzieniach pochodzi z jednego kraju. Kolejne najliczniejsze grupy to:

• Gruzja – 259 osób (8,7%)
• Białoruś – 182 osoby (6,1%)
• Mołdawia – 138 osób (4,6%)

Pozostałe narodowości tworzą rozproszoną, wielonarodową strukturę obejmującą zarówno państwa europejskie, jak i azjatyckie, afrykańskie oraz amerykańskie. W większości przypadków liczba osadzonych z danego kraju nie przekracza kilkunastu osób, a często ogranicza się do pojedynczych przypadków.

Wśród wszystkich cudzoziemców dominują mężczyźni, którzy stanowią 94,8% tej grupy, co jest spójne z ogólną strukturą płci w polskim systemie penitencjarnym.

Z punktu widzenia struktury systemu penitencjarnego istotne jest również to, że wśród cudzoziemców znajdują się zarówno osoby prawomocnie skazane (1 673 osoby), jak i tymczasowo aresztowane (1 110 osób). Oznacza to, że znacząca część tej populacji oczekuje na zakończenie postępowania karnego.

Na tle całego systemu penitencjarnego udział cudzoziemców pozostaje relatywnie niski i stabilny, jednak ich struktura jest silnie skoncentrowana geograficznie, co wskazuje na dominację kilku głównych grup narodowościowych.

Dlaczego obywatele Ukrainy dominują w statystykach?

Wysoki udział obywateli Ukrainy wśród osadzonych cudzoziemców należy interpretować w kontekście ogólnej skali migracji zarobkowej i obecności obywateli Ukrainy w Polsce, która jest największą grupą cudzoziemców w kraju. Oznacza to, że większa liczba osób tej narodowości w statystykach penitencjarnych wynika przede wszystkim z ich liczebnej przewagi w populacji ogólnej, a nie z wyższego wskaźnika przestępczości.

Dodatkowo na strukturę wpływa fakt, że dane obejmują zarówno osoby prawomocnie skazane, jak i tymczasowo aresztowane, co oznacza, że część postępowań jest jeszcze w toku i nie przesądza o winie.

Z punktu widzenia statystycznego istotne jest więc odnoszenie tych danych do całkowitej liczby obywateli poszczególnych państw przebywających w Polsce, a nie do samych wartości bezwzględnych.