Opady atmosferyczne na świecie. Gdzie pada najwięcej?

Na jednej części Ziemi deszcz pada niemal codziennie. W innej – przez lata nie spada ani jedna kropla. Opady atmosferyczne to jeden z najbardziej nierównomiernie rozłożonych elementów klimatu. To one decydują o tym, gdzie rosną lasy deszczowe, a gdzie rozciągają się pustynie.

Warto wiedzieć:

• Najwięcej opadów występuje w strefie równikowej i monsunowej.
• Rekordowe kraje otrzymują ponad 4 000 mm deszczu rocznie.
• Europa należy do strefy umiarkowanej pod względem opadów.
• Monsuny potrafią przynieść większość rocznych opadów w kilka miesięcy.
• Huragany i burze tropikalne gwałtownie zwiększają sumy opadów.
• Najniższe opady notuje się na pustyniach zwrotnikowych.

 

Świat podzielony przez deszcz

Jeśli europejskie 1 400 mm rocznych opadów uchodzi za wartość wysoką, to w skali globalnej jest to zaledwie umiarkowany poziom. Dane FAO pokazują jasno: światowe rekordy opadów należą do zupełnie innej ligi. W niektórych regionach deszcz nie jest zjawiskiem – jest codziennością.

Na globalnej mapie opadów Europa pozostaje strefą umiarkowaną. Prawdziwe „fabryki deszczu” znajdują się w strefach równikowych oraz monsunowych, gdzie ciepłe oceany, wysoka temperatura i intensywna konwekcja tworzą idealne warunki do niemal nieustannych opadów.

Gdzie na świecie pada najwięcej deszczu?

Największe sumy opadów notuje się w strefie równikowej wilgotnej – pasie wokół równika porośniętym lasami deszczowymi. Roczne sumy opadów często przekraczają tam 3 000 mm, a wilgotność powietrza jest tak wysoka, że niemal stale unosi się w nim para wodna.

W 2024 roku absolutnymi liderami pod względem opadów były niewielkie państwa i terytoria położone na Pacyfiku:

• Mikronezja – 4 128 mm
• Palau – 3 711 mm
• Samoa Amerykańskie – 3 659 mm
• Fidżi – 3 349 mm

To miejsca, w których roczny opad bywa wyższy niż europejska norma z pięciu–sześciu lat. Deszcz nie ma tam sezonu – jest codziennością. Krótkie, intensywne ulewy są tak regularne, że infrastruktura, rolnictwo i styl życia mieszkańców są w pełni do nich dostosowane. Parasol nie jest dodatkiem, a kalosze należą do podstawowego wyposażenia.

Monsuny i tropikalna wilgoć – dlaczego w Azji leje miesiącami?

Bardzo wysokie opady występują również w Azji Południowo‑Wschodniej i części Oceanii, gdzie kluczową rolę odgrywają monsuny – sezonowe zmiany cyrkulacji powietrza, które w kilka miesięcy potrafią przynieść większość rocznych opadów.

W tej grupie znajdują się m.in.:

• Papua‑Nowa Gwinea – 3 185 mm
• Malezja – 3 124 mm
• Indonezja – 2 998 mm
• Filipiny – 2 768 mm
• Singapur – 2 757 mm

W tych regionach granica między intensywnym deszczem a powodzią bywa wyjątkowo cienka.

Ameryka Środkowa i Karaiby – opady, huragany i burze tropikalne

Wysokie średnie roczne opady notuje się także w Ameryce Środkowej i na Karaibach:

• Panama – 2 565 mm
• Kolumbia – 2 561 mm
• Saint Vincent i Grenadyny – 2 477 mm
• Jamajka – 2 395 mm

Oprócz stałej wilgotności ogromną rolę odgrywają tu burze tropikalne i huragany, które w ciągu kilku dni potrafią przynieść opady równe europejskiej normie z całego półrocza.

Afryka – kontynent skrajnych opadów i suszy

Afryka doskonale pokazuje, jak ogromny wpływ na opady ma położenie geograficzne:

• Gabon – 1 741 mm
• Kamerun – 1 605 mm
• Ghana – 1 181 mm

kontrastuje z:

• Algierią – 60 mm
• Egiptem – 16 mm
• Namibią – 218 mm

W strefie równikowej dominuje wilgoć, natomiast pustynie zwrotnikowe należą do najsuchszych miejsc na Ziemi.

Najbardziej suche kraje świata – gdzie deszcz jest rzadkością

Na przeciwległym biegunie znajdują się państwa, w których opady są rzadkie i symboliczne:

• Egipt – 16 mm
• Algieria – 60 mm
• Zjednoczone Emiraty Arabskie – 71 mm
• Katar – 82 mm
• Jordania – 89 mm

Dla porównania: Warszawa otrzymuje rocznie około 600 mm opadów, czyli kilkadziesiąt razy więcej niż Kair. W tych krajach woda jest zasobem strategicznym, a nie elementem codziennej pogody.

Roczne opady atmosferyczne na świecie – tabela

Poniżej znajduje się zestawienie średniej rocznej sumy opadów atmosferycznych w poszczególnych krajach świata, wyrażonej w milimetrach (mm). Dane zostały uśrednione obszarowo i pokazują, jak bardzo ilość opadów zależy od położenia geograficznego, klimatu oraz dominujących zjawisk atmosferycznych. Różnice sięgają kilku tysięcy milimetrów rocznie, co bezpośrednio wpływa na warunki życia, rolnictwo i dostęp do wody.

Kraj	Średnia roczna suma opadów w 2024 roku (mm)
Mikronezja	4 128
Palau	3 711
Samoa Amerykańskie	3 659
Fidżi	3 349
Kostaryka	3 300
Papua-Nowa Gwinea	3 185
Wyspy Salomona	3 184
Malezja	3 124
Indonezja	2 998
Belize	2 886
Vanuatu	2 826
Filipiny	2 768
Portoryko	2 768
Singapur	2 757
Wyspy Marshalla	2 621
Panama	2 565
Kolumbia	2 561
Malediwy	2 495
Saint Vincent i Grenadyny	2 477
Jamajka	2 395
Gwinea Równikowa	2 179
Mariany Północne	2 165
Saint Lucia	2 051
Bangladesz	2 021
Surinam	2 013
Mjanma	2 009
Mauritius	1 993
Laos	1 894
Wenezuela	1 881
Sri Lanka	1 859
Komory	1 854
Kambodża	1 851
Wietnam	1 799
Japonia	1 792
Salwador	1 764
Gabon	1 741
Trynidad i Tobago	1 705
Wyspy Dziewicze	1 678
Kamerun	1 605
Kajmany	1 560
Barbados	1 516
Słowenia	1 484
Wyspy Owcze	1 449
Kiribati	1 424
Burundi	1 417
Peru	1 409
Republika Konga	1 402
Szwajcaria	1 362
Korea Południowa	1 350
Saint Kitts i Nevis	1 344
Republika Środkowoafrykańska	1 320
Wielka Brytania	1 275
Urugwaj	1 259
Indie	1 254
Norwegia	1 251
Antigua i Barbuda	1 246
Uganda	1 246
Wybrzeże Kości Słoniowej	1 239
Gruzja	1 227
Austria	1 182
Ghana	1 181
Irlandia	1 172
Andora	1 166
Czarnogóra	1 162
Belgia	1 143
Islandia	1 133
Polinezja Francuska	1 132
Albania	1 085
Paragwaj	1 062
Korea Północna	1 047
Angola	1 028
Zambia	1 018
Etiopia	986
Francja	977
Malawi	973
Monako	930
Burkina Faso	915
Majotta	882
Chile	881
Portugalia	866
Niemcy	861
Mozambik	859
Włochy	830
Tadżykistan	810
Meksyk	788
Stany Zjednoczone	777
Eswatini	745
Armenia	741
Słowacja	735
Kenia	727
Szwecja	693
Hiszpania	663
Liban	663
Chiny	661
Estonia	651
Białoruś	640
Łotwa	640
Azerbejdżan	627
Rumunia	619
Polska	614
Finlandia	606
Argentyna	600
Grecja	592
Bułgaria	581
Turcja	569
Kirgistan	569
Mołdawia	556
Węgry	544
Kanada	530
Grenlandia	526
Australia	518
Ukraina	506
Rosja	489
Aruba	445
Republika Południowej Afryki	417
Czad	383
Palestyna	378
Mali	377
Afganistan	355
Pakistan	346
Malta	323
Kazachstan	318
Syria	292
Somalia	287
Mongolia	276
Erytrea	273
Sudan	237
Iran	235
Uzbekistan	233
Izrael	230
Namibia	218
Maroko	215
Tunezja	207
Republika Zielonego Przylądka	205
Jemen	195
Irak	194
Turkmenistan	162
Kuwejt	129
Mauretania	123
Oman	91
Jordania	89
Bahrajn	82
Katar	82
Zjednoczone Emiraty Arabskie	71
Algieria	60
Egipt	16

Co z tego wynika?

Globalne dane FAO pokazują, że deszcz na Ziemi nie rozkłada się równomiernie. Tworzy pasy intensywnej wilgoci, wyspy ekstremalnych opadów oraz ogromne obszary niemal całkowitej suszy. To właśnie te kontrasty – a nie globalna średnia – tłumaczą, dlaczego jedne regiony świata walczą z nadmiarem wody, a inne z jej dramatycznym brakiem.