Liczba wypadków na pasach. Jak zmienia się bezpieczeństwo pieszych w Polsce?

W 2025 roku na przejściach dla pieszych w Polsce doszło do 2308 wypadków, w których zginęło 105 osób. Choć to najniższy wynik od dekad, statystyki Komendy Głównej Policji pokazują, że przejścia dla pieszych nadal pozostają jednym z najbardziej niebezpiecznych miejsc w ruchu drogowym.

Dane z ostatnich niemal 30 lat pokazują jednak wyraźny trend poprawy. W porównaniu z końcem lat 90. liczba śmiertelnych potrąceń na pasach spadła prawie trzykrotnie, a liczba samych wypadków zmniejszyła się o ponad połowę. Ważną zmianą była nowelizacja przepisów z 2021 roku, zgodnie z którą kierowcy muszą ustąpić pierwszeństwa również pieszym wchodzącym na przejście.

Czy nowe prawo rzeczywiście poprawiło bezpieczeństwo? Jak bardzo zmieniły się statystyki wypadków na pasach i kto najczęściej odpowiada za tragiczne zdarzenia? Analiza danych policyjnych pokazuje, jak wygląda bezpieczeństwo pieszych w Polsce po zmianach przepisów.

Pieszy na przejściu — bezpieczniej, ale wciąż nie bezpiecznie

Przejście dla pieszych należy do najważniejszych elementów infrastruktury bezpieczeństwa ruchu drogowego. To miejsce, w którym pieszy powinien mieć zapewnioną szczególną ochronę, jednak przez wiele lat polskie przejścia należały do najbardziej niebezpiecznych punktów ruchu drogowego.

Jeszcze dwie dekady temu przejścia dla pieszych w Polsce należały do miejsc o bardzo wysokim ryzyku potrąceń. Statystyki Komendy Głównej Policji dotyczące wypadków drogowych nie pozostawiają złudzeń: na początku wieku każdego roku dochodziło do ok. 6 tysięcy wypadków na przejściach dla pieszych, w których ginęło nawet ponad 400 osób. Dziś liczby te są niemal o połowę niższe. Ale za każdym spadkiem procentów kryją się konkretne twarze – i pytanie, czy naprawdę nauczyliśmy się szanować pierwszeństwo pieszych.

Od 1 czerwca 2021 roku kierowca ma obowiązek ustąpić pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście oraz znajdującemu się przed przejściem. Była to jedna z największych zmian przepisów dotyczących bezpieczeństwa pieszych od wielu lat.

Czy to zadziałało? Dane z ostatnich lat pokazują zmienność rok do roku, jednak w ujęciu długoterminowym widoczny jest wyraźny trend spadkowy zarówno liczby wypadków na przejściach dla pieszych, jak i liczby ofiar śmiertelnych. Mimo wyraźnej poprawy statystyk liczba potrąceń na przejściach dla pieszych nadal pozostaje istotnym problemem bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Te liczby pokazują, że choć intencje ustawodawcy były słuszne, a wstępne efekty pozytywne, droga do osiągnięcia „Wizji Zero” ofiar śmiertelnych jest w Polsce długa i wymaga stałej uwagi zarówno ze strony kierowców, jak i samych pieszych.

Czy nowe przepisy poprawiły bezpieczeństwo pieszych?

Rok przed zmianą przepisów, czyli w 2020 roku, na przejściach dla pieszych doszło do 2 678 wypadków, w których zginęło aż 197 osób. Już rok później, po wejściu nowych zasad dotyczących pierwszeństwa pieszych, liczba wypadków na pasach w Polsce spadła do 2 349, a liczba ofiar śmiertelnych do 153.

Interpretując te dane, warto pamiętać, że na poziom bezpieczeństwa wpływają również inne czynniki, m.in. natężenie ruchu drogowego, infrastruktura, egzekwowanie przepisów czy zmiany zachowań kierowców i pieszych.

Choć w kolejnych latach liczba zdarzeń na pasach nie malała już tak dynamicznie, to trend dotyczący najtragiczniejszych skutków pozostawał korzystny. W 2022 roku odnotowano 2 463 wypadki i 145 zabitych, a w 2023 roku – 2 684 wypadki oraz 132 ofiary śmiertelne. W 2024 roku sytuacja ponownie się poprawiła: doszło do 2 529 wypadków, w których zginęło 131 osób.

Najnowsze dane za 2025 rok pokazują dalszy spadek. Na przejściach dla pieszych doszło do 2 308 wypadków – najmniej w całym analizowanym okresie – a liczba zabitych spadła do 105 osób. To niemal o połowę mniej niż w 2020 roku. Wygląda więc na to, że zmiany przepisów, większa ostrożność kierowców i rosnąca świadomość bezpieczeństwa stopniowo przynoszą efekty.

Owszem, część zmian może wynikać z czynników niezależnych od przepisów. Rok 2020 był okresem zaburzonego ruchu drogowego z powodu pandemii COVID-19, dlatego porównania z kolejnymi latami należy interpretować ostrożnie, a w 2021 kierowcy jeszcze przyzwyczajali się do nowych zasad. Jednak mimo tych zastrzeżeń trudno zaprzeczyć, że nowe prawo nie doprowadziło do chaosu, czego obawiała się część komentatorów i kierowców. Choć nie wszyscy kierowcy przyjęli tę zmianę z entuzjazmem, statystyki pokazują, że obawy przed ogromnym wzrostem potrąceń okazały się nieuzasadnione.

Dane z lat 2021–2025 wskazują, że po zmianie przepisów liczba ofiar śmiertelnych na przejściach dla pieszych utrzymywała się na wyraźnie niższym poziomie niż przed zmianą prawa. Nie oznacza to jednak, że poprawa była wyłącznie skutkiem nowych regulacji. W tym samym czasie modernizowano infrastrukturę drogową, zwiększano liczbę doświetlonych przejść oraz prowadzono kampanie edukacyjne dotyczące bezpieczeństwa pieszych.

Mniej wypadków, ale wciąż za dużo tragedii

Dane Komendy Głównej Policji pokazują wyraźną poprawę bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych w Polsce w ostatnich trzech dekadach. W 1997 roku doszło tam do około 6,5 tysiąca wypadków, w których zginęły 362 osoby. W 2025 roku liczba wypadków na pasach spadła do 2 308, a liczba ofiar śmiertelnych do 105.

Oznacza to spadek liczby wypadków o około 65% oraz liczby zabitych o ponad 70% względem końca lat 90. Trend jest więc jednoznaczny — bezpieczeństwo pieszych systematycznie się poprawia, choć proces ten trwał wiele lat.

Mimo tej poprawy przejścia dla pieszych nadal pozostają jednym z bardziej niebezpiecznych miejsc w ruchu drogowym. W 2025 roku około 4,5% wszystkich wypadków na pasach zakończyło się śmiercią pieszego. Najczęstszą przyczyną zdarzeń pozostaje nieustąpienie pierwszeństwa, szczególnie przy nadmiernej prędkości lub ograniczonej widoczności.

Na poprawę bezpieczeństwa wpływają nie tylko zmiany przepisów, ale także modernizacja infrastruktury drogowej. W wielu miastach wprowadzono doświetlenie przejść, azyle dla pieszych, wyniesione przejścia oraz dodatkowe oznakowanie. Równolegle prowadzone są kampanie edukacyjne dotyczące pierwszeństwa pieszych i ograniczania prędkości w obszarach zabudowanych.

Mimo spadku liczby ofiar, potrącenia na przejściach dla pieszych nadal pozostają istotnym problemem bezpieczeństwa ruchu drogowego. Każda kolejna poprawa statystyk pokazuje jednak, że działania w zakresie infrastruktury, przepisów i edukacji przynoszą mierzalne efekty.

Kierowcy wciąż odpowiadają za większość potrąceń na pasach

Mimo poprawy statystyk większość wypadków na przejściach dla pieszych w Polsce nadal powodują kierowcy. Dane Komendy Głównej Policji pokazują, że w 2025 roku aż 90% wszystkich wypadków na pasach było skutkiem błędów kierujących pojazdami. W zdarzeniach tych zginęły 92 osoby.

Najczęstszą przyczyną potrąceń pozostaje nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu. Policja od lat wskazuje, że do wielu wypadków dochodzi podczas dojeżdżania do przejścia przy zbyt dużej prędkości lub ograniczonej koncentracji kierowcy. Szczególnie niebezpieczne są sytuacje po zmroku oraz na drogach wielopasmowych, gdzie pieszy może być mniej widoczny dla kierujących.

Długoterminowe dane pokazują jednak wyraźną poprawę. W 2018 roku na przejściach dla pieszych doszło do ponad 3 tysięcy wypadków z winy kierowców, w których zginęło 216 osób. W 2025 roku liczba takich zdarzeń spadła do około 2,1 tysiąca, a liczba ofiar śmiertelnych zmniejszyła się o ponad połowę. Wpływ na poprawę mogły mieć zarówno zmiany przepisów dotyczących pierwszeństwa pieszych, jak i większa liczba inwestycji w bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Eksperci ds. BRD podkreślają, że ograniczenie liczby potrąceń wymaga nie tylko zaostrzenia przepisów, ale również skutecznego egzekwowania prawa. Kluczowe znaczenie mają m.in. kontrole prędkości w pobliżu przejść dla pieszych, poprawa widoczności przejść oraz ograniczanie rozpraszania kierowców, np. korzystania z telefonu podczas jazdy.

Piesi również popełniają błędy na drodze

Choć za większość wypadków na przejściach dla pieszych odpowiadają kierowcy, policyjne statystyki pokazują, że część zdarzeń wynika również z błędów popełnianych przez samych pieszych. W 2025 roku policja odnotowała 803 wypadki spowodowane przez pieszych.

Najczęstszą przyczyną takich zdarzeń było wejście na jezdnię bezpośrednio przed jadący pojazd. Tego typu sytuacje odpowiadały za ponad 51% wszystkich wypadków z winy pieszych. Oznacza to, że znaczna część ryzyka wynika z błędnej oceny prędkości nadjeżdżającego samochodu lub niewystarczającego czasu na reakcję kierowcy.

Policyjne dane pokazują również inne częste przyczyny wypadków powodowanych przez pieszych. Wśród nich znajdują się wejście na jezdnię zza pojazdu lub przeszkody, przekraczanie drogi w miejscu niedozwolonym oraz wchodzenie na przejście przy czerwonym świetle. Takie sytuacje szczególnie zwiększają ryzyko potrącenia po zmroku lub przy ograniczonej widoczności.

Eksperci ds. bezpieczeństwa ruchu drogowego podkreślają, że pierwszeństwo pieszego nie eliminuje praw fizyki. Nawet przy prawidłowej reakcji kierowcy droga hamowania może okazać się zbyt długa, jeśli pieszy wkroczy na jezdnię nagle lub bez upewnienia się, że kierowca zdąży zatrzymać pojazd.

Zmiany przepisów z 2021 roku zwiększyły ochronę pieszych, ale równocześnie zwiększyły znaczenie wzajemnej przewidywalności zachowań na drodze. Bezpieczeństwo na przejściach zależy nie tylko od obowiązków kierowców, ale również od ostrożności samych pieszych — szczególnie w warunkach ograniczonej widoczności, podczas złej pogody lub na drogach o większym natężeniu ruchu.

Dane pokazują, że skuteczne ograniczanie liczby potrąceń wymaga działań po obu stronach. Oprócz egzekwowania przepisów wobec kierowców istotne pozostają także edukacja pieszych, poprawa widoczności przejść oraz projektowanie infrastruktury ograniczającej ryzyko nagłego wtargnięcia na jezdnię.

🚸 Podsumowanie – co naprawdę mówią dane o bezpieczeństwie na pasach?

Analiza danych Komendy Głównej Policji z lat 1997–2025 pokazuje wyraźny, długoterminowy trend poprawy bezpieczeństwa na przejściach dla pieszych w Polsce. Liczba wypadków spadła z ponad 6,5 tysiąca rocznie pod koniec lat 90. do około 2,3 tysiąca w 2025 roku, a liczba ofiar śmiertelnych zmniejszyła się z 362 do 105 osób. Oznacza to redukcję o ponad 60% w przypadku liczby zdarzeń i ponad 70% w przypadku liczby zabitych.

Około 9 na 10 wypadków na pasach powodują kierowcy, najczęściej w wyniku nieustąpienia pierwszeństwa lub niedostosowania prędkości. Z drugiej strony część zdarzeń wynika także z błędów pieszych, zwłaszcza związanych z nieostrożnym wejściem na jezdnię.

Dane wskazują jednoznacznie, że poprawa bezpieczeństwa pieszych jest procesem długofalowym i wieloczynnikowym. Obejmuje zarówno zmiany prawne, jak i rozwój infrastruktury oraz ewolucję zachowań uczestników ruchu drogowego.